Research Article

MANTO PERİDOTİTLERİNDE KISMİ ERGİME VE METAZOMATİZMA ETKİSİ: KIZILDAĞ OFİYOLİTİ ÖRNEĞİ (HATAY, TÜRKİYE)

Volume: 27 Number: 3 September 3, 2024
EN TR

MANTO PERİDOTİTLERİNDE KISMİ ERGİME VE METAZOMATİZMA ETKİSİ: KIZILDAĞ OFİYOLİTİ ÖRNEĞİ (HATAY, TÜRKİYE)

Öz

Kızıldağ Ofiyoliti GD Anadolu Ofiyolit Kuşağı’nda yer alır ve tabandan tavana doğru manto peridotitleri, mafik/ultramafik kümülatlar, izotropik gabrolar, levha-dayk karmaşığı, plajiyogranitler ve volkanik kayaçlardan oluşmaktadır. Manto peridotitlerinde yapılan detaylı arazi çalışmaları ve petrografik gözlemler neticesinde seçilen örneklerin tüm kayaç ana oksit ve iz ve NTE içerikleri belirlenmiştir. Genellikle harzburjit ve az miktarda dünitten oluşan kayaçlar taneli ve elek dokular sergilemektedir. İlksel üst mantoya bileşimine kıyasla farklı derecelerde tüketilmiş olan kayaçlar; düşük Al2O3, CaO, TiO2 ve yüksek MgO içeriklerine sahiptir. Bazı örneklerde yüksek çekim alanlı elementler ve büyük iyon çaplı elementlerin bir kısmında zenginleşmeler görülmektedir. Arazide peridotitleri kesen ortopiroksenit kanallarının varlığı; petrografik olarak ikincil klinopiroksen oluşukları, kurtçuk şekilli (worm-like) piroksen-spinel simplektitler, olivinlerin spineller içinde kapanımı; jeokimyasal olarak bazı örneklerdeki iz element zenginleşmeleri (Cs, Rb, Ti, Sr, Pb, Ce, Zr/Hf ve Th/La) yiten levhadan türeyen sulu akışkanların ve ergiyiklerin metazomatizmasının bir sonucudur. Sonuç olarak Kızıldağ manto peridotitleri, %20’den fazla oranda tüketilmiş ve yitim zonu ortamını karakterize eden metazomatizma kanıtları gösteren yay önü peridotitleridir. .

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

117Y303

References

  1. Aldanmaz, E., van Hinsbergen, D. J. J., Yıldız-Yüksekol, Ö., Schmidt, M. W., McPhee, P. J., Meisel, T., Güçtekin, A., Mason, P. R. D. (2020). Effects of reactive dissolution of orthopyroxene in producing incompatible element depleted melts and refractory mantle residues during early fore-arc spreading: constraints from ophiolites in eastern Mediterranean. Lithos, 360–361, 105438. https://doi.org/10.1016/j.lithos.2020.105438
  2. Aldanmaz, E., Schmidt, M. W., Gourgaud, A., & Meisel, T. (2009). Mid-ocean ridge and supra-subduction geochemical signatures in spinel–peridotites from the Neotethyan ophiolites in SW Turkey: Implications for upper mantle melting processes. Lithos, 113(3–4), 691–708. https://doi.org/10.1016/j.lithos.2009.03.010https://doi.org/10.1016/j.lithos.2009.03.010
  3. Allen, D.E., ve Seyfried, W.E. (2005). REE controls in ultramafic hostedMOR hydrothermal sys- tems: An experimental study at elevated temperature and pressure. Geochim. Cosmochim. Acta 69, 675–683. https://doi.org/10.1016/j.gca.2004.07.016
  4. Arai, S. (1994). Characterization of spinel peridotites by olivine-spinel compositional relationships: Review and interpretation. Chemical Geology, 113(3), 191–204. https://doi.org/10.1016/0009-2541(94)90066-3
  5. Baǧci, U., Parlak, O., & Höck, V. (2008). Geochemistry and tectonic environment of diverse magma generations forming the crustal units of the Kizildaǧ (Hatay) Ophiolite, southern Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, 17(1), 43–71.
  6. Bağci, U., Parlak, O., & Höck, V. (2005). Whole-rock and mineral chemistry of cumulates from the Kızıldağ (Hatay) ophiolite (Turkey): clues for multiple magma generation during crustal accretion in the southern Neotethyan ocean. Mineralogical Magazine, 69(1), 53–76. https://doi.org/10.1180/0026461056910234
  7. Bédard, É., Hébert, R., Guilmette, C., Lesage, G., Wang, C.S., Dostal, J. (2009). Petrology and geochemistry of the Saga and Sangsang ophiolitic massifs, Yarlung Zangbo Suture Zone, Southern Tibet: evidence for an arc–back-arc origin. Lithos 113,48–67.
  8. Bingöl, A. F., Beyarslan, M., Lin, Y.-C., & Lee, H.-Y. (2018). Geochronological and geochemical constraints on the origin of the Southeast Anatolian ophiolites, Turkey. Arabian Journal of Geosciences, 569(11), 1–40. https://doi.org/10.1007/s12517-018-3880-0

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mineralogy- Petrography

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 3, 2024

Submission Date

February 15, 2024

Acceptance Date

April 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 27 Number: 3

APA
Rizeli, M. E., Bingol, A. F., Sar, A., & Wang, K.- lung. (2024). MANTO PERİDOTİTLERİNDE KISMİ ERGİME VE METAZOMATİZMA ETKİSİ: KIZILDAĞ OFİYOLİTİ ÖRNEĞİ (HATAY, TÜRKİYE). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27(3), 908-928. https://doi.org/10.17780/ksujes.1437482