Research Article

BETONARME BİNALARDA ZEMİN KAT YÜKSEKLİĞİNDEKİ ARTIŞIN YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Volume: 28 Number: 4 December 3, 2025
EN TR

BETONARME BİNALARDA ZEMİN KAT YÜKSEKLİĞİNDEKİ ARTIŞIN YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Depremler sırasında meydana gelen yapı hasarlarının büyük bir bölümü, yumuşak kat düzensizliği gibi yapısal düzensizliklerden kaynaklanmaktadır. Deprem yükleri altında yumuşak kat düzensizliğine sahip yapıların dayanıklılığı önemli ölçüde azalarak yıkıcı hasarlara yol açmaktadır. Geçmiş depremlerden elde edilen bulgular, yumuşak kat düzensizliklerinin önlenmesine yönelik tasarım standartlarının geliştirilmesinin ve uygulanmasının kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, zemin + 3 katlı konut tipi betonarme yapılar, zemin kat yüksekliği 3 m, 3.5 m, 4 m, 4.5 m ve 5 m olacak şekilde tasarlanmıştır. Diğer kat yükseklikleri ise tüm analizlerde sabit tutulmuş ve 3 m olarak belirlenmiştir. Analizler, SAP2000 sonlu elemanlar yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve doğrusal olmayan statik itme analizleri uygulanmıştır. Çalışma kapsamında, yapıların periyot değerleri, zemin kat ve tepe deplasmanları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, yapılarda oluşan plastik mafsallar incelenmiş, hasar bölgeleri belirlenmiş ve plastik mafsallar arasındaki farklılıklar detaylı bir şekilde kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, zemin kat yüksekliğinin artışı, yapıların doğal titreşim periyotları, yatay deplasmanları ve hasar dağılımları üzerinde önemli bir etki yaratmıştır. Zemin kat yüksekliği arttıkça, yapıların deprem davranışında daha belirgin yatay yer değiştirmeler ve zemin kat kolonlarında daha fazla hasarların meydana geldiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. AFAD (2024), Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://tadas.afad.gov.tr/
  2. Akansel, V. H. (2017). Effect of Soft Storey on Seismic Performance of Reinforced Concrete Buildings. Middle East Technical University, The Graduate School of Natural and Applied Sciences, Civil Engineering Department, Ph.D. Thesis.
  3. Akkar, S., Boore, D. M., & Gülkan, P. (2005). An evaluation of the strong ground motion recorded during the May 1, 2003 Bingöl Turkey, Earthquake. Journal of earthquake engineering, 9(2), 173-197. https://doi.org/10.1080/13632460509350538
  4. Arslan, M. H., Korkmaz, H. H., & Gulay, F. G. (2006). Damage and failure pattern of prefabricated structures after major earthquakes in Turkey and shortfalls of the Turkish Earthquake code. Engineering Failure Analysis, 13(4), 537-557. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2005.02.006
  5. Ates, S., Kahya, V., Yurdakul, M., & Adanur, S. (2013). Damages on reinforced concrete buildings due to consecutive earthquakes in Van. Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 53, 109-118. https://doi.org/10.1016/j.soildyn.2013.06.006
  6. Avcil, F., Işık, E., İzol, R., Büyüksaraç, A., Arkan, E., Arslan, M. H., ... & Harirchian, E. (2024). Effects of the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake on structures in Kahramanmaraş city. Natural Hazards, 120(3), 2953-2991. https://doi.org/10.1007/s11069-023-06314-1
  7. Bakala, P. I. B., Mısır, İ. S., & Aldemir, Ö. Betonarme Çerçevelerde Yumuşak Kat Etkilerinin Yeni Nesil Dolgu Duvarlar ile Azaltılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 26(77), 192-199. https://doi.org/10.21205/deufmd.2024267701
  8. Bayrak, O. F., Bikçe, M., & Erdem, M. M. (2021). Failures of structures during the January 24, 2020, Sivrice (Elazığ) Earthquake in Turkey. Natural hazards, 108(2), 1943-1969. https://doi.org/10.1007/s11069-021-04764-z

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Reinforced Concrete Buildings , Earthquake Engineering , Structural Dynamics

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 3, 2025

Submission Date

January 3, 2025

Acceptance Date

June 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 4

APA
Çakil, B., İnce, O., Osmanlı, Ö. F., Taş, Ö. F., Karaton, M., & Sayın, E. (2025). BETONARME BİNALARDA ZEMİN KAT YÜKSEKLİĞİNDEKİ ARTIŞIN YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 1662-1672. https://doi.org/10.17780/ksujes.1612972

Cited By