Research Article

YOLOV11 MODELLERİ İLE MİKROSKOBİK GÖRÜNTÜLERDEN İDRAR SEDİMENT PARÇACIKLARININ TESPİTİ

Volume: 28 Number: 4 December 3, 2025
TR EN

YOLOV11 MODELLERİ İLE MİKROSKOBİK GÖRÜNTÜLERDEN İDRAR SEDİMENT PARÇACIKLARININ TESPİTİ

Öz

Böbrek hastalıkları, böbrek taşları ve diğer idrar yolu enfeksiyonlarının teşhisi ve tedavisi için idrardaki sediment parçacıkların analiz edilmesi ve incelenmesi kritik önem taşımaktadır. İdrar tahlili örneklerinin toplanması ve analizinin manuel yapılması insan gücü ve zaman gerektirdiği için beşerî hata riski taşımaktadır. Bu sorunların üstesinden gelmek için Evrişimli Sinir Ağlarına (CNNs) dayanan gelişmiş bir derin öğrenme modeli olan YOLOv11’in beş farklı varyantı ilk kez bu çalışmada idrar sediment parçacıklarının tespiti kullanılmıştır. YOLOv11’nin beş varyantı (YOLOv11n, YOLOv11s, YOLOv11m, YOLOv11l, YOLOv11x) ile mikroskobik idrar parçacıkların görüntüleri yedi kategoride (erythrocyte, leukocyte, epithelial cell, crystals, cast, mycete, epithelial nuclei) incelenmiştir. 5376 idrar sediment görüntüsünden oluşan veri kümesi için yapılan değerlendirmelerde, tüm varyantlar arasında YOLOv11s 0.5 IoU eşiğinde %89.6’lık mAP ile en yüksek değeri elde ederken, YOLOv11l ise %89.4 mAP değeri ile ikinci yüksek performansı göstermiştir. Görüntü başına tespit hızı ise YOLOv11s ve YOLOv11l için sırasıyla 6.7 ms ve 23.3 ms olarak elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, mikroskobik görüntülerden idrar sediment parçacıklarının tespit edilmesi için YOLOv11 modelinin uygulanabilme potansiyelini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akhtar, S., Hanif, M., Rashid, A., Aurangzeb, K., Khan, E. A., Saraoglu, H. M., & Javed, K. (2024). An optimized data and model centric approach for multi-class automated urine sediment classification. IEEE Access. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3385864
  2. Avci, D., Leblebicioglu, M. K., Poyraz, M., & Dogantekin, E. (2014). A new method based on adaptive discrete wavelet entropy energy and neural network classifier (ADWEENN) for recognition of urine cells from microscopic images independent of rotation and scaling. Journal of Medical Systems, 38, 1–9. https://doi.org/10.1007/s10916-014-0007-3
  3. Diwan, T., Anirudh, G., & Tembhurne, J. V. (2023). Object detection using YOLO: challenges, architectural successors, datasets and applications. Multimedia Tools and Applications, 82(6), 9243–9275. https://doi.org/10.1007/s11042-022-13644-y
  4. Franti, P., & Mariescu-Istodor, R. (2023). Soft precision and recall. Pattern Recognition Letters, 167, 115–121. https://doi.org/10.1016/j.patrec.2023.02.005
  5. Hao, F., Li, X., Li, M., Wu, Y., & Zheng, W. (2022). An accurate urine red blood cell detection method based on multi-focus video fusion and deep learning with application to diabetic nephropathy diagnosis. Electronics, 11(24), 4176. https://doi.org/10.3390/electronics11244176
  6. Ji, Q., Jiang, Y., Wu, Z., Liu, Q., & Qu, L. (2023). An image recognition method for urine sediment based on semi-supervised learning. IRBM, 44(2), 100739. https://doi.org/10.1016/j.irbm.2022.09.006
  7. Ji, Q., Li, X., Qu, Z., & Dai, C. (2019). Research on urine sediment images recognition based on deep learning. IEEE Access, 7, 166711–166720. https://doi.org/ 10.1109/ACCESS.2019.2953775
  8. Khalid, Z. M., Hawezi, R. S., & Amin, S. R. M. (2022, February). Urine sediment analysis by using convolution neural network. In 2022 8th International Engineering Conference on Sustainable Technology and Development (IEC) (pp. 173–178). IEEE. https://doi.org/10.1109/IEC54822.2022.9807482

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Artificial Intelligence (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Yusuf Furkan Yalçın
0009-0008-8683-9929
Türkiye

Publication Date

December 3, 2025

Submission Date

May 3, 2025

Acceptance Date

October 10, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 4

APA
Yalçın, Y. F., & Altunbey Özbay, F. (2025). YOLOV11 MODELLERİ İLE MİKROSKOBİK GÖRÜNTÜLERDEN İDRAR SEDİMENT PARÇACIKLARININ TESPİTİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 1748-1758. https://doi.org/10.17780/ksujes.1690992