Review

A STUDY ON CARBON FOOTPRINT AND REDUCTION STRATEGIES IN CHEESE PRODUCTION PROCESSES

Volume: 28 Number: 3 September 3, 2025
TR EN

PEYNİR ÜRETİM SÜREÇLERİNDE KARBON AYAK İZİ VE AZALTIM STRATEJİLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Öz

Artan dünya nüfusunu beslerken doğal kaynakların korunması ve sera gazı (GHG) emisyonlarının azaltılması, sürdürülebilir gıda üretiminin temel hedeflerindendir. Bu çerçevede peynir üretiminde en büyük çevresel etki, çiğ süt üretim aşamasında oluşur. Bununla birlikte, işleme, olgunlaştırma, ambalajlama, depolama ve dağıtım süreçleri de karbon ayak izine katkıda bulunur. Emisyon miktarları; peynir türü, olgunlaşma süresi, süt türü, üretim ölçeği, teknoloji seviyesi ve yaşam döngüsü analizi (LCA) sınırlarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Dolayısyla peynir üretiminin her aşamasındaki karbon salımlarının belirlenmesi önem taşımaktadır. Karbon ayak izinin azaltılmasında düşük metan salan ırkların seçimi, yem optimizasyonu, gübre yönetiminin iyileştirilmesi, yenilenebilir enerji kullanımı, proses optimizasyonları, peynir altı suyunun yeniden değerlendirilmesi, geri dönüştürülebilir ambalaj tercihleri ve lojistikte verimlilik artırıcı önlemler etkili stratejilerdir. Bu çalışma, peynir üretiminde kullanılan hammaddelerden başlayarak işleme, ambalajlama ve lojistik süreçlerine kadar olan tüm aşamalarda oluşan karbon ayak izini değerlendirmeyi; karbon ayak izine katkıda bulunan etkileri azaltmaya yönelik uygulanabilir stratejileri literatür ışığında derleyerek peynir üretiminde sürdürülebilir üretim modellerinin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aguirre-Villegas, H. A., Milani, F. X., Kraatz, S., & Reinemann, D. J. (2012). Life cycle impact assessment and allocation methods development for cheese and whey processing. Transactions of the ASABE, 55(2), 613-627. https://doi.org/10.13031/2013.41363
  2. Aprile, M.C. & Fiorillo, D. (2023). Other-regarding preferences in pro-environmental behaviours: Empirical analysis and policy implications of organic and local food products purchasing in Italy. J. Environ. Manag. 343, 118174. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.118174
  3. Batalla, I., Knudsen, M.T., Mogensen, L., del Hierro, O., Pinto, M., & Hermansen, J.E. (2015). Carbon footprint of milk from sheep farming systems in Northern Spain including soil carbon sequestration in grasslands. J. Clean. Prod., 104, 121–129. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.05.043
  4. Becker, F., Spengler, K., Reinicke, F., & Heider-van Diepen, C. (2023). Impact of essential oils on methane emissions, milk yield, and feed efficiency and resulting influence on the carbon footprint of dairy production systems. Environmental Science and Pollution Research, 30(17): 48824-48836. https://doi.org/10.1007/s11356-023-26129-8
  5. Bist, R.B., Bist, K., Poudel, S., Subedi, D., Yang, X., Paneru, B., Mani, S., Wang, D., & Chai, L. (2024). Sustainable poultry farming practices: a critical review of current strategies and future prospects. Poultry Science, 104295. https://doi.org/10.1016/j.psj.2024.104295
  6. Bostubayeva, M., Baimbetova, E., Makenova, M., Shumenova, N., Sarmanova, R., & Nauanova, A. (2023). Screening and evaluation of potential microbial bio-activators used in sewage sludge composting. Caspian Journal of Environmental Sciences, 21(3), 575-583. https://cjes.guilan.ac.ir/article_6936.html
  7. Buele, J., Villafuerte, M., Paucar, S., & Lara-Calle, A. (2024). Impact of different types of rennet on sustainability and safety in cheese production. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 1434, No. 1, p. 012008). IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1434/1/012008
  8. Cabral, C. F. S., Veiga, L. B. E., Araujo, M. G., & Souza, S. L. Q. (2020). Environmental Life Cycle Assessment of goat cheese production in Brazil: a path towards sustainability. Food Science and Technology, 129:109550. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2020.109550

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Engineering

Journal Section

Review

Publication Date

September 3, 2025

Submission Date

August 14, 2025

Acceptance Date

August 29, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 28 Number: 3

APA
Akyar Yavaş, Ş. N., & Karabekmez-erdem, T. (2025). PEYNİR ÜRETİM SÜREÇLERİNDE KARBON AYAK İZİ VE AZALTIM STRATEJİLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(3), 1639-1649. https://doi.org/10.17780/ksujes.1764010