Ceyhan'daki Ballıkaya Havzasının Karakteristik Özelliklerinin Arc-CBS Ortamında Belirlenmesi

Water, an indicator of civilization, is one of the rare resources in which living organisms can continue their life activities. Watershed management plays a major role today in order to benefit from existing water resources (i.e. controlling water resources against drought, maintaining water quality) or to minimize the risks of excess water that may occur (i.e. flooding). For this purpose, Digital Elevation Model (DEM) is used in conjunction with developed technology to accurately determine catchment boundaries and accordingly to be applied in rainfall-runoff simulation process. In this study, high resolution DEM data was implemented to identify the river network in the Ballikaya region (Ceyhan Basin), establish the flow direction, flow accumulation, and basin boundaries in addition to these, to determine the characteristic features such as catchment area, and slope. This study indicates how convenient and important DEM data and Arc-GIS are in watershed implementations. Obtained DEM data was processed in the Arc-GIS environment, and it provides a capability  for the prediction of possible hydrological planning over the region (such as obtaining the precipitation-flow hydrograph, flood frequency estimation etc.).

Medeniyet göstergesi olan su canlıların yaşam faaliyetlerini sürdürebilmesindeki yegane kaynaklardandır. Mevcut su kaynaklarından faydalanabilme (su kaynaklarının kurumaya karşı kontrol edilmesi, kalitesinin korunumu gibi) veya  oluşabilecek fazla suyun risklerini minimize etmek amacıyla (taşkın gibi) havza yönetimi günümüzde büyük rol oynamaktadır. Bu amaçla, doğru bir şekilde havza sınırlarının belirlenmesi ve buna bağlı olarak yağıştan akışa geçiş süreçlerinin simülasyonlarında kullanılmak üzere gelişen teknoloji ile birlikte sayısal yükseklik modelleri (SYM) kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Ballıkaya mevkiindeki (Ceyhan Havzası) nehir ağının tanımlanması, akım güzergahının, kümülatif akım haritasının, havza sınırlarının saptanması bunlara ek olarak havza alanı ve eğimi gibi karakteristik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yüksek çözünürlükteki SYM haritalarından faydalanılmıştır. Bu çalışma, SYM verilerinin ve Arc-GIS programının havza analizlerinde ne kadar pratik ve önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen SYM haritaları Arc-GIS ortamında işlenmiş, bölgede oluşabilecek olası hidrolojik süreçlerin tahmini (yağış-akış hidrografının elde edilmesi, taşkın frekans tahmini gibi) için hazır hale getirilmiştir.