COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ORTAMINDA DEPREM RİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYARBAKIR ÖRNEĞİ

Ali Em; Burak Gül

doi:10.17780/ksujes.1497648

TR EN

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ORTAMINDA DEPREM RİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYARBAKIR ÖRNEĞİ

Öz

Deprem, yer kabuğundaki tektonik plakaların ani ve şiddetli bir biçimde birbirine karşı hareket etmesi sonucu ortaya çıkan sismik enerji salınımı ile karakterize edilen, doğal bir afet türüdür. Türkiye, coğrafi konumu itibariyle dünya üzerinde aktif deprem bölgelerinden birinde yer almakta olup, bu nedenle sürekli ve sık deprem aktivitesine maruz kalmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin deprem afetinin çok yönlü bir şekilde ve daha derinlemesine incelenmesini, bilimsel analiz ile etkili müdahale stratejileri geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada Diyarbakır ilinin tüm ilçelerine ait 1900-2022 yıllarını kapsayan deprem büyüklüğü, tarihleri vs. gibi büyüklükler AFAD veri tabanından elde edilerek coğrafi bilgi sistemleri ortamına aktarılıp görselleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı ilçe bazında tüm ilçelere ait deprem verilerini yorumlayarak hangi ilçelerin daha riskli hangilerinin ise daha az riskli ilçeler olduğunu belirlemek olmuştur. Çalışma alanına ait görselleştirilmiş verilerle sonuçları yorumlama konusunda yardımcı olması hedeflenmiştir. Ayrıca bu makale, Diyarbakır'ın deprem riskini belirlemek ve buna uygun önlemleri almak isteyen yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve bireyler için önemli bir kaynak olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

ASSESSMENT OF EARTHQUAKE RISK IN GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS ENVIRONMENT DIYARBAKIR EXAMPLE

Abstract

An earthquake is a type of natural disaster characterized by the release of seismic energy that occurs as a result of the sudden and violent movement of tectonic plates in the earth's crust against each other. Due to its geographical location, Turkey is located in one of the active earthquake zones in the world, and therefore it is exposed to continuous and frequent earthquake activity. This situation requires a multi-faceted and more in-depth examination of Turkey's earthquake disaster, and the development of effective response strategies with scientific analysis. In this context, in this study, earthquake magnitudes, dates, etc. covering the years 1900-2022 belonging to all districts of Diyarbakır province were obtained from the AFAD database and transferred to the geographic information systems environment and visualized. The aim of this study was to interpret the earthquake data of all districts on a district basis and to determine which districts are more risky and which are less risky districts. It is aimed to help interpret the results with the visualized data of the study area. In addition, this article is expected to be an important resource for local governments, non-governmental organizations and individuals who want to determine the earthquake risk of Diyarbakır and take appropriate measures.

Keywords

References

Altuncu Poyraz, S., Kalafat, D., Güneş, Y., Turhan, F., & Polat, R. (2020). Türkiye ve civarı sismik moment tensör kataloğu: 2016-2019. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(4), 1150–1164. https://doi.org/10.21923/JESD.789876
AFAD, 2024. https://www.afad.gov.tr/turkiye-deprem-tehlike-haritasi , Erişim zamanı 05 Ocak 2024
Bakhtiar, T., & Suardi, I. (2022). GEOSTAT application design for rapid determination of MATLAB-based earthquake risk level. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 989(1). https://doi.org/10.1088/1755-1315/989/1/012008
Barua, U., Ansary, M. A., Islam, I., Munawar, H. S., & Mojtahedi, M. (2023). Multi-criteria earthquake risk sensitivity mapping at the local level for sustainable risk-sensitive land use planning (RSLUP). Sustainability (Switzerland), 15(9). https://doi.org/10.3390/SU15097518
Cerić, A., & Ivić, I. (2023). Applıcatıon of analytıc hıerarchy process (ahp) ın earthquake rısk assessment. 964–974. https://doi.org/10.5592/CO/2CROCEE.2023.133
Civelekler, E., & Pekkan, E. (2022). The application of GIS in visualization of geotechnical data (SPT-Soil Properties): a case study in Eskisehir-Tepebaşı, Turkey. International Journal of Engineering and Geosciences, 7(3), 302–313. https://doi.org/10.26833/IJEG.980611
Demir, M., & Altaş, N. T. (2024). Kars kentinde deprem hasar risk potansiyeli taşıyan alanların CBS tabanlı AHP analizlerine dayalı olarak belirlenmesi. Geomatik, 9(1), 123–140. https://doi.org/10.29128/GEOMATIK.1375650
Demirel, Y., & Türk, T. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri (Mw 7.7 ve Mw 7.6) sonrasında Türkiye’de meydana gelen depremlerin (Mw≥4) coğrafi bilgi sistemleri ile mekânsal analizi. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 5(2), 60–69. https://doi.org/10.56130/TUCBIS.1311693

Diyarbakır Yenigün, 2024. https://diyarbakiryenigun.com/diyarbakir/lice-depreminin-uzerinden-48-yil-gecti-166490h, Erişim zamanı 08 Ocak 2024
Doğan, A., Başeğmez, M., & Aydın, C. C. (2023). Geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik ölçümlerin yerine geçebilecek vekil özelliklerin CBS ile belirlenmesi. Geomatik, 8(3), 293–305. https://doi.org/10.29128/GEOMATIK.1161434
Erdik, M. (2021). Earthquake Risk Assessment from Insurance Perspective. Springer Tracts in Civil Engineering, 111–154. https://doi.org/10.1007/978-3-030-68813-4_6
Fischer, E., Barreca, G., Greco, A., Martinico, F., Pluchino, A., & Rapisarda, A. (2023). Seismic risk assessment of a large metropolitan area by means of simulated earthquakes. Natural Hazards, 118(1), 117–153. https://doi.org/10.1007/S11069-023-05995-Y
Geospatial World, 2024. https://www.geospatialworld.net/news/dronemapper-chooses-gis-software-global-mapper/, Erişim zamanı 05 Ocak 2024
Göver, İ. H. (2023). Türkiye ve Japonya’nın Deprem Gerçekliği: Karşılaştırmalı Bir Analiz. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 279–323. https://doi.org/10.56720/MEVZU.1319896
Habib, W., Mahmood, S., Huda, N. ul H., Noor, S. ., Saleem, A., Siraj, M. ., & Ahmad , H. . (2023). A post earthquake damage assessment using GIS in district Mirpur, Pakistan. Advanced GIS, 3(2), 53–58. Retrieved from https://publish.mersin.edu.tr/index.php/agis/article/view/926
Han, T., Li, T., Ji, M., Yang, Y., & Liu, F. (2023). Risk assessment and zoning of earthquake disaster in Shandong Province based on GIS. 108. https://doi.org/10.1117/12.2667651
Hiden, H., Minardi, S., Yasin, S., Sukrisna, B., & Ardianto, T. (2022). Determination and Mapping of the Causes of High Risk of Earthquake Hazards Using Geoelectrical Data in Bengkaung, Batu Layar, West Lombok Indonesia. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 8(4), 2404–2410. https://doi.org/10.29303/JPPIPA.V8I4.2206
İmamoğlu, M. Ş. (2019). Diyarbakır il merkezi ve çevresinin depremselliği ve zemin özellikleri. DÜMF Mühendislik Dergisi, 10(2), 697–707. https://doi.org/10.24012/DUMF.579553
Jena, R., Shanableh, A., Al-Ruzouq, R., & Gibril, M. B. A. (2023). Earthquake Risk Assessment Using Xtreme Learning Machine and Remote Sensing. 2023 Advances in Science and Engineering Technology International Conferences, ASET 2023. https://doi.org/10.1109/ASET56582.2023.10180748
Nemutlu, Ö. F., Balun, B., Benli, A., & Sarı, A. (2020). Bingöl ve Elazığ İlleri Özelinde 2007 ve 2018 Türk Deprem Yönetmeliklerine Göre İvme Spektrumlarının Değişiminin İncelenmesi. DÜMF Mühendislik Dergisi. https://doi.org/10.24012/DUMF.703138
Özmen, B. (2023). Türkiye Deprem Bölgeleri Haritalarının Tarihsel Gelişimi ve Ankara’ya Etkileri. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 710–722. https://doi.org/10.35341/AFET.1336981
Özşahin, B. (2021). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019’a Göre Kırklareli İçin Deprem Yüklerinin Değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(2), 836–863. https://doi.org/10.29130/DUBITED.768494
Santos-Reyes, J., & Gouzeva, T. (2022). Seismic risk communication: The case of preparatory schools in Mexico city. Research Anthology on Managing Crisis and Risk Communications, 83–99. https://doi.org/10.4018/978-1-6684-7145-6.CH006 Seyrek, E. (2020). Yeni Türkiye sismik tehlike haritasının Ege bölgesi için değerlendirilmesİ. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.28948/NGUMUH.617268 Tursun, D., Taş, Ö. F., & Sayın, E. (2023). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’e (TBDY-2018) göre betonarme bir binanın perde elemanlarının hasar sınır bölgelerinin tespit edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 35(2), 581–595. https://doi.org/10.35234/FUMBD.1287311

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Earthquake Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Ali Em
0000-0001-8170-9422
Türkiye

Burak Gül ^*
0009-0005-7735-2455
Türkiye

Publication Date

December 3, 2024

Submission Date

June 7, 2024

Acceptance Date

August 8, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 27 Number: 4

DOI

https://doi.org/10.17780/ksujes.1497648

IZ

https://izlik.org/JA82ZK88TG

Cite

RIS / Bibtex

APA

Em, A., & Gül, B. (2024). COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ORTAMINDA DEPREM RİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYARBAKIR ÖRNEĞİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27(4), 1285-1296. https://doi.org/10.17780/ksujes.1497648