Research Article

FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ

Volume: 29 Number: 1 March 3, 2026
TR EN

FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ

Öz

Örme kumaşların patlama mukavemeti, çok eksenli ve ani basınçlara karşı dayanımı belirleyen kritik bir mekanik özelliktir ve spor–performans, tıbbi tekstil ve koruyucu giyim uygulamalarında önemli bir rol oynar. Ancak geleneksel test yöntemleri zaman ve maliyet açısından sınırlayıcıdır. Bu nedenle, kumaşın yapısal ve fiziksel özelliklerine dayalı tahmin modellerinin geliştirilmesi üretim verimliliği ve kalite kontrol açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Bu çalışmada, 56 farklı konstrüksiyona sahip örme kumaştan elde edilen deneysel veriler kullanılarak çeşitli makine öğrenmesi algoritmalarıyla patlama mukavemeti tahmin modelleri geliştirilmiştir. Girdi parametreleri literatür bulguları, korelasyon analizi ve Varyans Şişirme Faktörü (VIF) sonuçlarına göre belirlenmiştir. Doğrusal regresyon (LR), çok değişkenli ayarlanabilir regresyon eğrileri (MLR) ve destek vektör makinelerinde regresyon (SMOreg) modelleri, k-katlı çapraz doğrulamada en yüksek tahmin performansını göstermiştir. Duyarlılık analizi, LR ve SMOreg modellerinde çubuk sıklığının, MLR modelinde ise iplik mukavemetinin tahmin performansını en az etkileyen parametre olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makine öğrenmesi tabanlı yaklaşımların örme kumaşların mekanik özelliklerinin öngörülmesinde etkili ve uygulanabilir bir alternatif sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aydemir, E. (2019). Weka ile Yapay Zekâ (2.bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  2. Aydın, D. (2014). Uygulamalı Regresyon Analizi (1. bs.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  3. Aydın, S., Özkul, E. (2015). Veri madenciliği ve Anadolu Üniversitesi açık öğretim sisteminde bir uygulama. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 10–15. https://jret.elapublishing.net/makale/7168
  4. Elias, K. M., Rahman, M. O., Hossain, H. M. Z. (2023). Predicting bursting strength behavior of weft knitted fabrics using various percentages of cotton, polyester, and spandex fibers. Journal of Textile Science and Technology, 9(4), 273–290. https://doi.org/10.4236/jtst.2023.94019
  5. Ertuğrul, Ş., Uçar, N. (2000). Predicting bursting strength of cotton plain knitted fabrics using intelligent techniques. Textile Research Journal, 70(10), 845–851. https://doi.org/10.1177/004051750007100101
  6. Ghosh, K. (2022). An Investigation of Bursting Strength on Weft Knitted Fabrics. IOSR Journal of Polymer and Textile Engineering, 9(5), 9–20. https://doi.org/10.9790/019X-09050920
  7. Hossain, I., Choudhury, I. A., Mamat, A. B., Shahid, A., Khan, A. N., Hossain, A. (2016). Prediction of mechanical properties of viscose/spandex knitted fabrics using fuzzy expert system. Advances in Fuzzy Systems, Article ID 3632895. https://doi.org/10.1155/2016/3632895
  8. Hyndman, R. J., Koehler, A. B. (2006). Another look at measures of forecast accuracy. International Journal of Forecasting, 22(4), 679–688. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2006.03.001

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Textile Science , Textile Technology , Textile Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 3, 2026

Submission Date

May 12, 2025

Acceptance Date

January 6, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 29 Number: 1

APA
Berkhan Kastaci, B. (2026). FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(1), 390-400. https://doi.org/10.17780/ksujes.1697574