Araştırma Makalesi

FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ

Cilt: 29 Sayı: 1 3 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ

Öz

Örme kumaşların patlama mukavemeti, çok eksenli ve ani basınçlara karşı dayanımı belirleyen kritik bir mekanik özelliktir ve spor–performans, tıbbi tekstil ve koruyucu giyim uygulamalarında önemli bir rol oynar. Ancak geleneksel test yöntemleri zaman ve maliyet açısından sınırlayıcıdır. Bu nedenle, kumaşın yapısal ve fiziksel özelliklerine dayalı tahmin modellerinin geliştirilmesi üretim verimliliği ve kalite kontrol açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Bu çalışmada, 56 farklı konstrüksiyona sahip örme kumaştan elde edilen deneysel veriler kullanılarak çeşitli makine öğrenmesi algoritmalarıyla patlama mukavemeti tahmin modelleri geliştirilmiştir. Girdi parametreleri literatür bulguları, korelasyon analizi ve Varyans Şişirme Faktörü (VIF) sonuçlarına göre belirlenmiştir. Doğrusal regresyon (LR), çok değişkenli ayarlanabilir regresyon eğrileri (MLR) ve destek vektör makinelerinde regresyon (SMOreg) modelleri, k-katlı çapraz doğrulamada en yüksek tahmin performansını göstermiştir. Duyarlılık analizi, LR ve SMOreg modellerinde çubuk sıklığının, MLR modelinde ise iplik mukavemetinin tahmin performansını en az etkileyen parametre olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makine öğrenmesi tabanlı yaklaşımların örme kumaşların mekanik özelliklerinin öngörülmesinde etkili ve uygulanabilir bir alternatif sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydemir, E. (2019). Weka ile Yapay Zekâ (2.bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  2. Aydın, D. (2014). Uygulamalı Regresyon Analizi (1. bs.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  3. Aydın, S., Özkul, E. (2015). Veri madenciliği ve Anadolu Üniversitesi açık öğretim sisteminde bir uygulama. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 10–15. https://jret.elapublishing.net/makale/7168
  4. Elias, K. M., Rahman, M. O., Hossain, H. M. Z. (2023). Predicting bursting strength behavior of weft knitted fabrics using various percentages of cotton, polyester, and spandex fibers. Journal of Textile Science and Technology, 9(4), 273–290. https://doi.org/10.4236/jtst.2023.94019
  5. Ertuğrul, Ş., Uçar, N. (2000). Predicting bursting strength of cotton plain knitted fabrics using intelligent techniques. Textile Research Journal, 70(10), 845–851. https://doi.org/10.1177/004051750007100101
  6. Ghosh, K. (2022). An Investigation of Bursting Strength on Weft Knitted Fabrics. IOSR Journal of Polymer and Textile Engineering, 9(5), 9–20. https://doi.org/10.9790/019X-09050920
  7. Hossain, I., Choudhury, I. A., Mamat, A. B., Shahid, A., Khan, A. N., Hossain, A. (2016). Prediction of mechanical properties of viscose/spandex knitted fabrics using fuzzy expert system. Advances in Fuzzy Systems, Article ID 3632895. https://doi.org/10.1155/2016/3632895
  8. Hyndman, R. J., Koehler, A. B. (2006). Another look at measures of forecast accuracy. International Journal of Forecasting, 22(4), 679–688. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2006.03.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tekstil Bilimi, Tekstil Teknolojisi, Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

6 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Berkhan Kastaci, B. (2026). FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(1), 390-400. https://doi.org/10.17780/ksujes.1697574
AMA
1.Berkhan Kastaci B. FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29(1):390-400. doi:10.17780/ksujes.1697574
Chicago
Berkhan Kastaci, Bilge. 2026. “FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 (1): 390-400. https://doi.org/10.17780/ksujes.1697574.
EndNote
Berkhan Kastaci B (01 Mart 2026) FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 1 390–400.
IEEE
[1]B. Berkhan Kastaci, “FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 1, ss. 390–400, Mar. 2026, doi: 10.17780/ksujes.1697574.
ISNAD
Berkhan Kastaci, Bilge. “FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29/1 (01 Mart 2026): 390-400. https://doi.org/10.17780/ksujes.1697574.
JAMA
1.Berkhan Kastaci B. FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29:390–400.
MLA
Berkhan Kastaci, Bilge. “FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 1, Mart 2026, ss. 390-0, doi:10.17780/ksujes.1697574.
Vancouver
1.Bilge Berkhan Kastaci. FARKLI YAPISAL ÖZELLİKLERDEKİ ÖRME KUMAŞLARIN PATLAMA MUKAVEMETİNİN MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİYLE MODELLENMESİ VE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;29(1):390-40. doi:10.17780/ksujes.1697574

DİZİNLENME ve ARŞİVLEME

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6IjAzNTkvYmZjYS81YjQyLzY5ZjFkM2E4NWY2YWY3Ljg1NjQ2NDgxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NzQ1OTY0MCwibm9uY2UiOiI1NTUzYmJiN2U5NGNkMjdkYWNhMTRlMDZiYjc1OTY4NCJ9.nCVoSJClEIC9bWK5gGCmjHyTNRz2N0DhYKVJzJZR9Bs

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6Ijg5YmUvODZlOC8wYzY0LzY5ZjFkNWE4MWJmYzY0LjM0OTM2NzM1LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NzQ2MDE1Miwibm9uY2UiOiI3OWE1Mzk0OWRhMTk0Mjg0OGYzZTUxOWQyNTU5MjdjMSJ9.XxqhJ36woCZcO1DV_I9Mogpgg86-bwM454jQiOcqpS0 

Bu eser, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.