Research Article

İŞİTSEL KORTEKSİN GÜRÜLTÜDEKİ SESLERİ ALGILAMAK İÇİN KONTRASTA UYUM SAĞLAMASI

Volume: 28 Number: 4 December 3, 2025
TR EN

İŞİTSEL KORTEKSİN GÜRÜLTÜDEKİ SESLERİ ALGILAMAK İÇİN KONTRASTA UYUM SAĞLAMASI

Öz

Zorlu işitme koşullarında, işlevini yerine getirebilmek için çok çeşitli mekanizmalar geliştiren işitme sistemi, çevresel bilgileri kullanarak kaynakları birbirinden ayırmalıdır. Amacımız, işitsel korteksteki nöronal aktivitenin, çeşitli gürültü seviyelerinde davranışsal performansı öngörüp öngörmediğini doğrulamaktır. Bu çalışmada, derin öğrenme teknikleri kullanılarak, gürültülü bir ortamda, hedef sesin varlığı ve yoğunluğunun işitsel kortekste nasıl kodlandığı incelenmiştir. Nöronal veriler, Skalogram veya Mel-spektrogram görüntülere dönüştürülmüştür. Bu görüntüler seslerle önceden eğitilmiş yapay sinir ağı ile işlenmiştir ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Nöronal kodlama kapsamında, hedef sesin yüksek veya düşük gürültü ortamında mevcut olup olmadığı ve 6 hedef ses seviyesinin ayırt edilip edilemeyeceği analiz edilmiştir. Yüksek veya düşük kontrast içerisinde hedef sesin varlığının ve seviyesinin beyinde kodlanması değerlendirilmiştir. Yüksek kontrastta en zayıf hedef ses, %90,4 AUC değeriyle tespit edilirken, düşük kontrastta en zayıf hedef ses, %100 AUC değeriyle sınıflandırılmıştır. Bu işlemin anlaşılması, duyusal engelli kişilere yardımcı olabilecek yapay sistemlerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abrams, E. B., Marantz, A., Krementsov, I., & Gwilliams, L. (2025). Dynamics of Pitch Perception in the Auditory Cortex. J Neurosci, 45(12). https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.1111-24.2025
  2. Alishbayli, A. (2024). Processing of Statistically Defined Sounds in the Auditory Cortex. https://hdl.handle.net/2066/301602
  3. Angeloni, C. F., Mlynarski, W., Piasini, E., Williams, A. M., Wood, K. C., Garami, L., . . . Geffen, M. N. (2023). Dynamics of cortical contrast adaptation predict perception of signals in noise. Nat Commun, 14(1), 4817. DOI: 10.1038/s41467-023-40477-6
  4. Arandjelovic, R., & Zisserman, A. (2017). Look, Listen and Learn. Paper presented at the 2017 IEEE International Conference on Computer Vision. https://doi.org/10.48550/arXiv.1705.0816
  5. Bisharat, G., Kaganovski, E., Sapir, H., Temnogorod, A., Levy, T., & Resnik, J. (2025). Repeated stress gradually impairs auditory processing and perception. PLoS Biol, 23(2), e3003012. DOI: 10.1371/journal.pbio.3003012
  6. Ceravolo, L., Scariati, J. E., Frühholz, S., Van De Ville, D., & Grandjean, D. (2024). Functional and causal neural mechanisms of human voice perception in noisy situations bioRxiv. doi: https://doi.org/10.1101/2024.10.21.619396
  7. Clayton, K. K., McGill, M., Awwad, B., Stecyk, K. S., Kremer, C., Skerleva, D., . . . Polley, D. B. (2024). Cortical determinants of loudness perception and auditory hypersensitivity. bioRxiv. DOI: 10.1101/2024.05.30.596691
  8. Cramer, J., Wu, H. H., Salamon, J., & Bello, J. P. (2019). Look listen and learn more: design choices for deep audio embeddings. IEEE. DOI: 10.1109/ICASSP.2019.8682475

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Deep Learning , Neural Networks

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 3, 2025

Submission Date

August 3, 2025

Acceptance Date

November 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 4

APA
Özcan, F. (2025). İŞİTSEL KORTEKSİN GÜRÜLTÜDEKİ SESLERİ ALGILAMAK İÇİN KONTRASTA UYUM SAĞLAMASI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 2080-2092. https://doi.org/10.17780/ksujes.1757598