SİNYALİZE BİR KAVŞAKTA PERFORMANS ANALİZİNİN YAPILMASI VE SİNYAL PLANININ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Karayolunda yol ağlarının birbirleriyle kesişmelerinin düzenlenmesinde kavşaklar önemli rol oynamaktadır. Kavşakların sundukları hizmet, yol ağlarının bu bölümlerinde oluşan gecikme, bekleme süreleri ve kuyruklanmalar ile ortaya çıkmaktadır. Kavşağın performansını göstermekte olan bu parametrelerdeki artış, sürücü davranışlarını, seyahat kalitesini ve kavşağın hizmet düzeyini olumsuz etkilemektedir. Kavşaklarda oluşan uzun bekleme süreleri, yalnızca seyahat kalitesi bakımından değil, aynı zamanda taşıtların gaz salınımları (CO, NOx, VOC) ve oluşturdukları ses kirliliği sebebiyle, doğada olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu sebeple kavşakların iyi analiz edilip planlaması ve yönetiminin doğru yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada, Antalya kent içi trafiği bakımından önem arz eden Konyaaltı İlçesi’ndeki sinyalize bir kavşak incelenmiştir. Yoğun trafik, sabah ve akşam saatlerinde video kamera ile kaydedilmiştir. Bu kayıtlar ile incelenen kavşağa ait akım kollarından geçen araç sayıları, araç kompozisyonları, araç güzergahları, sinyal süreleri ve faz planı verileri elde edilmiştir. Saha çalışmalarından elde edilen trafik verileri ve kavşağın geometrik özellikleri kullanılarak kavşak, bilgisayarda Vissim programı aracılığıyla modellenmiştir. Kavşağın mevcut durumu Vissim programında analiz edilmiştir. Kavşaklardaki motorlu taşıt kaynaklı çevre kirliliğinin sinyal planında değişiklik yapılarak azaltılabileceğinin araştırılabilmesi için, Vissim programında yeni sinyal planı ile bir durum oluşturulmuş ve analiz edilmiştir. Analiz sonuçları karşılaştırılarak mevcut durum ve yeni durum değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, sinyalize kavşakların sinyal planlarının, kavşaktaki gecikmelere ve dolayısıyla taşıtların egzoz emisyonlarına etki ettiği görülmüştür. Sinyal planında yapılan değişikliklerle, kavşağı kullanan araçların uzun beklemelerden dolayı sebep oldukları yoğun egzoz emisyonlarının ve artış gösteren yakıt tüketimlerinin azaltılabileceği tespit edilmiştir