İPLİĞİ BOYALI PAMUKLU KUMAŞLARDA AĞARTMA İŞLEMİNİN MUKAVEMETE VE RENK FARKINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Gonca Şimşek Gündüz; Feyza Akarslan Kodaloğlu

doi:10.17780/ksujes.1297887

EN TR

INVESTIGATION OF THE EFFECT OF BLEACHING PROCESS ON STRENGT AND COLOR DIFFERENCE IN YARN DYED COTTON FABRICS

Abstract

Today, ecological and economic production has gained much more importance. Due to the high water and energy consumption of conventional bleaching methods, they need to be examined from both ecological and economic perspectives. Additionally, it is important to obtain the desired color without damaging the textile material in the bleaching process. In this study, fabric was woven from yarns dyed in two different colors using bleached and unbleached processes. The breaking strength and tear strength of the fabrics were measured, and the difference between bleached and unbleached dyeing processes was statistically analyzed. Fabrics obtained from yarns dyed after the bleaching process were found to have statistically lower breaking and tear strengths. Furthermore, the color difference values of two different color fabrics produced from yarns dyed with the unbleached dyeing process were examined. According to the results, the color difference value measured on dark colored fabrics was within an acceptable range. The color difference value measured on light-colored fabrics exceeded the acceptable range. Especially for light-colored dyeing, beyond classical bleaching methods, it is necessary to develop economical, ecological and sustainable bleaching methods that achieve the desired color without damaging the textile material.

Keywords

İPLİĞİ BOYALI PAMUKLU KUMAŞLARDA AĞARTMA İŞLEMİNİN MUKAVEMETE VE RENK FARKINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Günümüzde ekolojik ve ekonomik üretim çok daha fazla önem kazanmıştır. Klasik ağartma yöntemlerinin su ve enerji kullanımının yüksek olması nedeniyle ekolojik ve ekonomik açıdan incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca ağartma işleminde tekstil materyaline zarar vermeden istenilen rengin elde edilmesi de önemlidir. Çalışmada ağartmalı ve ağartmasız proses ile iki farklı renkte boyanan ipliklerden kumaş dokunmuştur. Kumaşların kopma mukavemeti ve yırtılma mukavemeti ölçülmüş, ağartmalı ve ağartmasız boyama prosesleri arasındaki fark istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Ağartma işlemi yapılarak boyanan ipliklerden elde edilen kumaşların kopma ve yırtılma mukavemetlerinin istatistiki olarak daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca ağartmasız boyama prosesi ile boyanan ipliklerden üretilen iki farklı renk kumaşın renk farkı değerleri incelenmiştir. Koyu renkli kumaşlarda ölçülen renk farkı değeri kabul edilebilir aralıkta çıkmıştır. Açık renkli kumaşlarda ölçülen renk farkı değeri kabul edilebilir aralığın dışında çıkmıştır. Özellikle açık renkli boyamalarda klasik ağartma yöntemleri dışında, tekstil materyaline zarar vermeden istenilen rengin elde edildiği, ekonomik, ekolojik ve sürdürülebilir ağartma yöntemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adıgüzel, M. (2011). Uluslararası rekabet gücü, belirleyici faktörler ve ölçülmesi, Türkiye bağlamında bir değerlendirme, Nobel Akademik Yayıncılık.
Akyol, G., Yener, E., & Karakelle, S. B. (2022). Pamuklu kumaşların ön işlem prosesinde enzim kullanımı ile yeni ürün geliştirilmesi ve ürünün renklendirilmesi, Tekstil ve Mühendis, 29 (125), 17-27.
Batur, G., & Kozbekçi Ayranpınar, S. (2021, June). Lazer teknolojisi: sürdürülebilir denim üretimine ekolojik çözüm. International Congress on Art and Design Research and Exhibition (pp.1038-1047).
Benli, H., & Bahtiyari, M., İ. (2016). Pamuklu kumaşların ozon-hidrojen peroksit kombinasyonu ile ağartılması ve doğal boyalar ile renklendirilmesi, Tekstil ve Mühendis, 23(103), 189-196.
Duran, K. (2001). Tekstilde renk ölçümü ve reçete çıkarma. Ege Üniversitesi Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma –Uygulama Merkezi Yayını.
Eren, S., Eren, H.A., & Avinç, O.O. (2018). Süperkritik karbondioksit akışkan ortamında (susuz) pamuğun hidrofilleştirilmesi ve ağartılması, Bursa Uludağ Üniversitesi TÜBİTAK Projesi.
Eren, S., & Çeven, E., K. (2018). Pamuk ipliklerin bobin formunda ağartılmasında çevre dostu yöntem olarak ozon kullanım olanağının araştırılması, Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 23 (1), 17-30. https://doi.org/10.17482/uumfd.376183.
Eren, H., A., Aniş, P., Yılmaz D., Kirişçi, Ş., & İnkaya, T. (2009). Pamuğun ağartılmasında lakkaz, ozon ve hidrojen peroksitin kombine kullanımı, Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, 4, 299-303.

Erişmiş, B., & Eren, H., A. (2010). Tekstil terbiye işlemlerinde ultrason kullanımı. Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi, 4(3), 30-38.
Fettohov, R., Kaplan, V., Keskin, R., & Şimşek, G. (2005). Terbiye ve boyama amaçlı patronlar üzerine bir araştırma, Tekstil Maraton Dergisi, 15(80), 18-22.
Gedik, G. (2020). Pamuk/Lyocell kumaşların titanyum (IV) oksit varlığında ultraviyole ışınlarıyla hetorojen fotokataliz ile ağartılması ve ağartma işlemine oksijen radikali varlığının etkisinin incelenmesi, Tekstil ve Mühendis, 27(118), 64-74.
Gündüz Şimşek, G., & Akarslan, F. (2018). Bobin boyamada hidrojen peroksit ile ağartma işleminin etkilerinin incelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22 (Özel), 437-447.
Güngör, B., & Felekoğlu, B. (2018). Eko-verimlilik kavramı, gelişimi ve uygulanma süreci. BAUN Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 20(3) Özel Sayı, 90-104. https://doi.org/10.25092/baunfbed.481167.
Gürsoy, N., Ç., & Hauser, P. (2010). Yeni katyonik ağartma aktivatörleri kullanılarak ağartılmış pamuklu örme kumaşların boyama özelliklerinin incelenmesi, Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, 2, 155-161.
Kaya, Ö., & Oduncu, A. (2016). Türk tekstil sektörünün uluslararası rekabet gücü değerlendirmesi, Akademik Bakış Dergisi, 54, 418-428.
Kaya, Ö. (2013). Türkiye’deki tekstil–konfeksiyon işletmelerinin (Kobi’lerinin) tedarik, üretim ve lojistik faaliyetlerinin ulusal rekabet üzerindeki etkileri. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı, Ankara 315s.
Koçak, D., & Merdan, N. (2002). Sonokimya ve ultrasonik enerjinin tekstil sektöründe kullanımı, Kimya Teknolojileri, 17, 20-28.
Kutgi, M., & Zervent Ünal, B. (2019). Kasarlı ve kasarsız terbiye prosesleri ile üretilmiş pamuklu kumaşların performanslarının karşılaştırılması, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 6-10.
Ledakowicz., S., J., Walawska., A., Filipowska., B., Lewartowska., J., Olczyk J., & Kiwała., M. (2015). New eco-friendly method of cellulosic product bleaching with simultaneous disinfection, Fibres & Textiles in Eastern Europe, 23, 3 (111), 115-119. DOI: 10.5604/12303666.1152541.
Mansuri., A., H., Khoddami., A., & Rezaei Do., A. (2011). Using ultraviolet radiation for the bleaching and pilling reduction of knitted cotton fabric, Fibres & Textiles in Eastern Europe, 19, 3 (86), 74-77.
Mıstık, S., İ. (2003). Pamuklu materyallerin hidrojen peroksit ile ağartılmasında ultrasonik enerji yöntemi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 84s.
Özbey, G., Yılmaz Şahinbaşkan, B., & Erdoğmuş E. (2019). Pamuklu kumaşın bentonit ile ağartma proses parametrelerinin taguchi yöntemiyle optimizasyonu, Bartın Üniversitesi Mühendislik ve Teknoloji Bilimleri Dergisi, 7 (2), 18-20.
Öztürk, Ç. (2018). Tekstil sektöründe temiz üretim tebliği uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Tekirdağ 71s.
Öztürk, D., & Eren, H. A. (2010). Tekstil terbiyesinde ozon kullanımı, Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 15 (2), 37-51.
Polat, S. (2013). Katyonik ağartma aktivatörü kullanarak hidrojen peroksit ağartmasının pamuklu örme kumaşlar için optimize edilmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 74s.
Saka, Z. (2019). Süperkritik karbondioksit akışkan ortamında (susuz) pamuğun hidrofilleştirilmesi ve ağartılması. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Bursa 259s.
Soydaş, Ş. (2016). Ozon teknolojisinin dokuma havlu kumaşlarda hidrofilite ve ağartma özelliğine etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli 129s.
Tavcer, P., F. (2013). Effects of cellulase enzyme treatment on the properties of cotton terry fabrics, Fibres & Textiles in Eastern Europe, 21, 6 (102), 100-106.
TS EN ISO 13934-1, Tekstil- Kumaşların gerilme özellikleri bölüm 1: En büyük kuvvetin ve en büyük kuvvet altında boyca uzamanın tayini (şerit metodu)
TS EN ISO 13937-2, Tekstil kumaşların yırtılma dayanımı bölüm 2: Pantolon şeklindeki deney parçalarının yırtılma dayanımı tayini (tek yırtma metodu)
Yüksel, F. (2022). Süperkritik karbondioksit akışkan ortamında beta siklodekstrin kullanılarak pamuğun hidrofilleştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa 66s

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Giyilebilir Malzemeler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gonca Şimşek Gündüz ^*
0000-0002-3355-0645
Türkiye

Feyza Akarslan Kodaloğlu
0000-0002-7855-8616
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

16 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

4 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 26 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.17780/ksujes.1297887

IZ

https://izlik.org/JA82SE69PM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şimşek Gündüz, G., & Akarslan Kodaloğlu, F. (2023). İPLİĞİ BOYALI PAMUKLU KUMAŞLARDA AĞARTMA İŞLEMİNİN MUKAVEMETE VE RENK FARKINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(4), 843-852. https://doi.org/10.17780/ksujes.1297887

Cited By

USE OF PLANT RESOURCES AS ANTIBACTERIAL TEXTILES FOR HEALTH AND HYGIENE APPLICATIONS : ECO-FRIENDLY NATURAL SUSTAINABLE APPLICATION OF SAP FROM GRAPEVINE PRUNING FOR COTTON FABRICS

International Journal of Engineering and Innovative Research

https://doi.org/10.47933/ijeir.1633482