AKTİVİTE-SEYAHAT SEÇİMLERİ VE ARAÇ SAHİPLİĞİNİN KESİKLİ SEÇİM MODELLERİ İLE İNCELENMESİ

Boş zaman aktiviteleri, bireylerin sosyal, fiziksel ve zihinsel refahını artırmasının yanı sıra, bu aktiviteler için yapılan seyahatlerin ulaşım ağlarının kullanımını ve planlanmasını doğrudan etkileyen önemli bir unsurdur. Bu çalışma, bireylerin boş zaman aktivitelerine katılımını etkileyen demografik, seyahat ve teknolojik faktörlerin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, aktivite seçimleri üzerinde etkili olan değişkenleri belirlemek için kesikli seçim modellerinden Multinomial lojit (MNL) ve ikili lojit modelleri kullanılmıştır. MNL modeli, bireylerin çeşitli aktiviteler arasında yaptığı seçimleri analiz ederken, ikili lojit modeli araç sahibi bireylerin aktivitelere katılımını ve bunun diğer demografik ve teknolojik özelliklerle ilişkisini incelemiştir. Analiz sonuçları, kadınların kapalı alan aktivitelerine daha fazla katılma eğiliminde olduğunu, yaş ilerledikçe kapalı alan ve spor aktivitelerine katılımın azaldığını, ancak araç sahibi olma olasılığının arttığını göstermiştir. Ayrıca, evli bireylerin araç sahibi olma eğilimi yüksekken, düşük dijital bilgi seviyesine sahip bireylerin hem aktiviteler hem de araç sahipliği konusunda daha düşük katılım eğilimi gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ulaşım sektörü profesyonelleri ve araştırmacılar için, bireylerin aktivite tercihlerini etkileyen faktörleri daha iyi anlamalarını sağlayarak, bu bilgileri hedefe yönelik politikalar geliştirmek için kullanmalarına yardımcı olacaktır.

Leisure activities are crucial for enhancing individuals' social, physical, and mental well-being, and the travel associated with these activities directly impacts the use and planning of transportation networks. This study aims to examine the demographic, travel, and technological factors influencing individuals' participation in leisure activities. To achieve this objective, discrete choice models, specifically the Multinomial Logit (MNL) and binary logit models, were utilized to identify variables affecting activity choices. The MNL model analyzes individuals' choices among various activities, while the binary logit model examines the participation of vehicle-owning individuals in activities and its relationship with other demographic and technological characteristics. The analysis results revealed that women tend to participate more in indoor activities, while participation in indoor and sports activities decreases with age, although the likelihood of vehicle ownership increases. Furthermore, it has been found that married individuals have a higher propensity for vehicle ownership, while individuals with low digital knowledge levels exhibit lower participation tendencies in both activities and vehicle ownership. These findings provide transportation sector professionals and researchers with a deeper understanding of the factors influencing individuals' activity preferences, enabling them to use this information to develop targeted policies.