Araştırma Makalesi

DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ TABANLI NAİVE BAYES SINIFLANDIRICI İLE TÜRKİYE’NİN TAMAMINI İÇEREN BÖLGELERDEKİ LİNYİT KÖMÜRÜNÜN KALİTE TESPİTİ

Cilt: 28 Sayı: 1 3 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ TABANLI NAİVE BAYES SINIFLANDIRICI İLE TÜRKİYE’NİN TAMAMINI İÇEREN BÖLGELERDEKİ LİNYİT KÖMÜRÜNÜN KALİTE TESPİTİ

Öz

Günümüzde Türkiye sondaj sahalarından elde edilen karmaşık linyit kömürünün kabul edilebilir kalite ve nispeten zayıf kalitede olduğunun tespiti işlemi enerji santrallerinde, diğer alanlarda ve enerji üretiminde hayati öneme sahiptir. Özellikle, birden fazla karmaşık parametrelerinin doğru bir şekilde kalitelerine göre belirlenmesi yatırım kararlarında büyük ölçüde önem kazanmıştır. Bu makalede, Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğünden alınan, MTA tarafından yayınlanan linyit envanterinde Türkiye’nin tamamını içeren 96 linyit kömürünün 96 sondaj bölgesine ait nem, kül, kükürt ve kalori içerikleri ele alınmıştır. Belirtilen nem, kül ve kükürt gibi 3 parametre, bağımlı değişken olan kalori değeri üzerinde etkili olmaktadır. Kalori ne kadar yüksekse kömür kalitesi o kadar iyidir. İlk olarak verilere K-Ortalamalar kümeleme algoritması uygulanarak kömürünün kalori değerleri 2 gruba ayrılmıştır. 2 gruba ayrılan bu değerler doğrulama verisi olarak kullanılmıştır. Dalgacık katsayılarından elde edilen özellik değerleri Naive Bayes sınıflandırıcısı ile sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma performansları kıyaslandığında Daubechies dalgacık ailesinden olan db4’ün diğer dalgacık ailelerine ve CA dalgacık katsayılarının CH, CV ve CD katsayılarına göre daha yüksek performans sergilediği tespit edilmiştir. Nem, kül ve kükürt içeriklerinin Dalgacık Dönüşümü katsayıları hesaplanarak, Naive Bayes yöntemi ile sınıflandırma performansları kıyaslanmıştır. Daubechies ailesinden olan db4’ün yaklaşımsal katsayıları ile elde edilen kömürün kalite tespit oranının en yüksek olduğu ve %100 olarak bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazar İnönü üniversitesinde öğretim üyesi olan Prof. Dr. Bülent TÜTMEZ’e teşekkür etmektedir.

Kaynakça

  1. Aytac Korkmaz, S. (2020). Grade level of lignite coal datas in the different areas with decison tree, random forest, and discriminant analysis methods. Applied Artificial Intelligence, 34(11), 755-776.
  2. Cheng, Y., Xu, L., Li, X., & Guo, Z. (2012, July). Online coal calorific value prediction from mutiband coal/air combustion radiation characteristics. In Instrumentation and Control Technology (ISICT), 2012 8th IEEE International Symposium on,309-313,IEEE.
  3. Chelgani S C, Mesroghli S H, Hower J C. (2010). Simultaneous prediction of coal rank parameters based on ultimate analysis using regression and artificial neural network. International Journal of Coal Geology, 83(1), 31-34.
  4. Doğan, G. & Ergen, B. (2022). Karayollarındaki Asfalt Çatlaklarının Tespiti İçin Yeni Bir Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yöntem . Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi,34 (2) , 485-494 . DOI: 10.35234/fumbd.1014951.
  5. Fırat M., Dikbaş F., Koç AC., ve Güngör M. (2012). K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi. İMO Teknik Dergi, 383, 6037-6050.
  6. Galetakis M J, Theodoridis K, Kouridou O. (2002). Lignite quality estimation using ANN and adaptive neuro-fuzzy inference systems (ANFIS). APPCOM: 425-431.
  7. IEA, (2000). International energy annual. France. International Journal of Coal Science & Engineering (China) Energy Agency.
  8. Karhan Z., Ergen B. (2016). Content based medical image classification using discrete wavelet and cosine transforms. (2015). 23nd Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU), (pp:1445-1448).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri , Yarı ve Denetimsiz Öğrenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

24 Ekim 2024

Kabul Tarihi

10 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aytaç, S. (2025). DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ TABANLI NAİVE BAYES SINIFLANDIRICI İLE TÜRKİYE’NİN TAMAMINI İÇEREN BÖLGELERDEKİ LİNYİT KÖMÜRÜNÜN KALİTE TESPİTİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(1), 403-413. https://doi.org/10.17780/ksujes.1572893