KENEVİR/PAMUK KARIŞIMLI ÖRME KUMAŞLARIN PERFORMANS VE BİYOBOZUNURLUK VE ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Hatice Kübra Kaynak; Kübra Özşahin

doi:10.17780/ksujes.1652335

EN TR

INVESTIGATION OF PERFORMANCE AND BIODEGRADABILITY PROPERTIES OF HEMP AND COTTON BLENDED KNITTED FABRICS

Abstract

In this study, it is aimed to investigate the performance and biodegradability properties of knitted fabrics produced from hemp/cotton fiber blended yarns with different blend ratios. In this context; 100% cotton, 90% cotton-10% hemp, 80% cotton-20% hemp and 70% cotton-30% hemp blended yarns were produced. Knitted fabrics were produced from the obtained yarns and the fabric samples were dyed. In order to investigate the effects of the hemp fiber ratio on the fabric performance properties; air permeability, bursting strength and pilling resistance were examined, and in order to examine the biodegradability behavior, the fabric appearance was evaluated after burial in soil for two different periods of 15 and 90 days. As a result of the study, it is determined that increasing the hemp content deteriorated the yarn quality and strength properties. On the other hand, with the increase in the hemp content, a decrease in the loop density values and accordingly an increase in the air permeability values and a decrease in the bursting strength values were detected. In addition, a slight decrease was observed in the pilling resistance values with the increase in the hemp content. At the end of the 15-day burial period, it is observed that all hemp content fabrics provided a very good level of biodegradability in comparison to 100% cotton fabric. At the end of the 90-day burial, it is observed that all fabrics were completely degraded

Keywords

KENEVİR/PAMUK KARIŞIMLI ÖRME KUMAŞLARIN PERFORMANS VE BİYOBOZUNURLUK VE ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmada, farklı oranlarda üretilmiş kenevir/pamuk lif karışımlı ipliklerden üretilen örme kumaşların performans ve biyobozunurluk özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda; %100 pamuk, %90 pamuk-%10 kenevir, %80 pamuk-%20 kenevir ve %70 pamuk-%30 kenevir karışımlı iplikler üretilmiştir. Elde edilen ipliklerden örme kumaşlar üretilerek boyanmıştır. Üretilen kumaşlarda kenevir oranının kumaş performans özelliklerine etkilerinin araştırılması amacıyla hava geçirgenliği, patlama mukavemeti ve boncuklanma dayanımı incelenmiş ve biyobozunurluk davranışlarının incelenmesi amacıyla, 15 günlük ve 90 günlük iki farklı sürede toprağa gömme işlemi sonrası kumaş görünümü değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; kenevir katkı oranının artmasının iplik kalite ve mukavemet özelliklerini kötüleştirdiği belirlenmiştir. Diğer yandan, kenevir katkı oranının artmasıyla ilmek yoğunluğu değerlerinde azalma ve buna bağlı olarak hava geçirgenliği değerlerinde artış ve patlama mukavemeti değerlerinde düşüş saptanmıştır. İlaveten kenevir katkı oranının artmasıyla boncuklanma dayanımı değerlerinde düşük seviyede azalma görülmüştür. 15 günlük gömme süresi sonunda kenevir katkılı tüm kumaşların, %100 pamuklu kumaşa oldukça iyi seviyede biyobozunurluk sağladığı gözlemlenmiştir. 90 günlük gömme süresi sonunda ise tüm kumaşların tamamen bozunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ali, A., Rahman, M., & Chen, Y. (2015). Cotton Spinning Properties of Chemically Modified Hemp Fibers, International Journal of Science and Research, 4(8 August), 1482-1490.
Avcı Ertek, M., Yıldırım, N., & Türksoy, H. G., (2019, Eylül). %70/%30 Pamuk Kenevir Karışımlı Ring ve Dual-Core İpliklerin Fiziksel Özelliklerinin Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi. Ulusal Çukurova Tekstil Kongresi (pp. 481-486).
Avcı Ertek, M., & Demiryürek O. (2022). Development of sustainable and ecological hybrid yarns. Hemp Fiber in Denim Fabric Production, Cellulose Chemistry and Technology, 56 (9-10), 1089-1100. 10.35812/cellulosechemtechnol.2022.56.97
Başer, U., & Bozoğlu, M. (2020). Türkiye’nin Kenevir Politikası ve Piyasasına Bir Bakış. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 127-135.
Bozan, N., Işık, F., & Korkmaz, Y. (2020, Kasım). Kenevir/Tencel Lif Karışımı ile UV Dayanımı ve Antibakteriyal Aktiviteye Sahip Medikal Sektörüne Yönelik Kumaş İpliklerinin Geliştirilmesi. İTÜ Ulusal Tekstil Kongresi ve II Ar-Ge Günü, Akademi Sanayi Buluşması (pp. 100-101).
Buschle- Diller, G., Fanter C., & Loth F. (1999). Structural changes in hemp fibers as a result of enzymatic hydrolysis with mixed enzyme systems, Textile Research Journal, 69(4), 244-251. https://doi.org/10.1177/004051759906900403.
Chen, Y., Sun, L., Negulescu, I., Wu, Q., & Henderson, G. (2007). Comparative Study of Hemp Fiber for Nonwoven Composites, Journal of Industrial Hemp, 12(1), 27–45. https://doi.org/10.1300/J237v12n01_04.
Demirbek, D., & Oktav Bulut, M. (2021). Kenevir Liflerinin Eldesi, Özellikleri ve Kompozit Uygulama Alanları. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 4(2), 176-191.

Dreyer J., Müssig, J., Kaschke, N., Ibenthal, W.O., & Haring, H. (2002). Comparison of Enzymatically separated hemp and nettle fiber to chemically separated and steam exploded hemp fibre, Journal of Industrial Hemp, 7(1), 43-59, 2002. https://doi.org/10.1300/J237v07n01_05
Hwang M. S., & Ji D. S. (2012). The Effects of yarn number and liquid ammonia treatment on the physical properties of hemp woven fabrics, Fibers and Polymers, 13(10), 1335-1340. 10.1007/s12221-012-1335-x.
Ibrıkçı, A., Oruç, A., & Tarakçı A. (2020, Kasım). Sürdürülebilir Tekstil için Kenevir Elyafından Farklı İplik Yapılarının Geliştirilmesi. İTÜ Ulusal Tekstil Kongresi ve II. Ar-Ge Günü, Akademi Sanayi Buluşması (pp. 67-69).
Ji, D. S., & Lee, J. J. (2016). Mechanical properties and hand evaluation of hemp woven fabrics treated with liquid ammonia, Fibers and Polymers, 17(1), 143-150. 10.1007/s12221-016-5597-6.
Kabir, M. M., Wang H., Lau, K. T., & Cardona, F. (2013). Effects of chemical treatments on hemp fibre structure, Applied Surface Science, 276, 13-23. https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2013.02.086.
Kenevir Yetiştiriciliği. (2019). https://www.oran.org.tr/images/dosyalar/201903181349100.pdf Erişim 05.01.2025
Kertmen, N., & Yıldırım, N. (2022). Farklı Karışım Oranlarında Kenevir Kullanımının ve İplik Numarasının İplik ve Kumaş Özelliklerine Etkisi, Dokuz Eylül Ünv. Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 24(72), 763-772. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247207
Kim, H. A., & Kim, S. J. (2018). Hand and Wear Comfort of Knitted Fabrics Made of Hemp/Tencel Yarns Applicable to Garment, Fibers and Polymers, 19(7), 1539-1547. DOI 10.1007/s12221-018-8275-z
Korkmaz, Y., Okyay, N., & Işık F. (2020, Haziran). Karbon Ayakizi Düşük olan Kenevir Lif Kullanılarak Geliştirilen Yuvarlak Örme Kumaşların İplik ve Kumaş Performanslarının İncelenmesi. International Symposium in Advanced Engineering Technologies ISADET (pp. 1-6).
Kostic, M., Pejic, B., & Skundric, P. (2008). Quality of chemically modified hemp fibers, Bioresource Technology, 99, 94-99. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2006.11.050
Kozlowski, R., Czaplick, Z., Zareba, S., & Mankowski, J. (2013). Rotor Cotton Yarns with the Content of Enzymatically Modifical Hemp Fibers, Journal of Natural Fibers, 10(1), 1- 13. https://doi.org/10.1080/15440478.2012.738062.
Lee, J. J., & Ji, D. S. (2017). Evaluation of liquid moisture management properties on hemp woven fabrics treated with liquid ammonia, Textile Research Journal, 87(14), 1752-1764. https://doi.org/10.1177/0040517516659374.
Liu, M. (2016). Pretreatment of hemp fibers for utilization in strong biocomposite materials. PhD thesis. Technical University of Denmark, Denmark.
Manaia, J.P., Manaia, A.T., &Rodriges, L. (2019). Industrial Hemp Fibers: An Overview. Fibers, 7(12), 106, 1-16. https://doi.org/10.3390/fib7120106
Mustata, A., & Mustata F.C. (2013). Moisture Absorption and Desorption in Flax and Hemp Fibres and Yarns, Fibres & Textile in Eastern Europe, 21, 3 (99), 26-30.
Muzyczek, M. (2020). The use of flax and hemp for textile applications. In M.Ryszard, & M. Kozlowski (Eds.), The Textile Institute Book Series, Handbook of Natural Fibres (Second Edition) (pp. 147-167). Woodhead Publishing . Okyay, G., Demiryürek, O., Avcı, M., & Bilgiç, H., (2023). Development and characterization of hemp-containing hybrid yarns for clothing, Cellulose Chemistry and Technology, 57(1-2), 193-206. 10.35812/cellulosechemtechnol.2023.57.19
Parlakyiğit, P. (2019, Eylül). Kenevir, Keten ve Keten/Kenevir Karışımlı Kumaşların Isı, UV Radyasyon ve Radyasyon Yalıtım Özelliklerinin Araştırılması. Ulusal Çukurova Tekstil Kongresi (pp. 570-575).
Satıl, Ş., Çelikten E., Özden, K., & Nacarkahya T. (2020, Kasım). Optimization of yarn Quality parametres of hemp fiber blended yarn produced by ring spinning system. The International Conference of Materials and Enginerring Technology TICMET (pp. 402-415).
Sedelnik, N. (2004). Properties of hemp fibre cottonised by biologinal modification of hemp hackling noils, Fibres & Textiles in Eastern Europe, 12, 1(45), 58-60.
Shahzad A. (2012). Hemp fiber and its composites – a review, Journal of Composite Materials, 46(8), 973-986. doi:10.1177/0021998311413623
Stankoviç, S., Popovic, D., Kocic, A., & Poparic, B. (2017). Ultraviolet Protection Factor of Hemp/Filament Hybrid Yarn Knitted Fabrics, Tekstilec, 60(1), 49-57. 10.14502/Tekstilec2017.60.49-57.
Stankovic, S. B., & Bizjak, M. (2014). Effect of Yarn Folding on Comfort Properties of Hemp Knitted Fabrics. Clothing and Textiles Research Journal, 32(3), 202-214. https://doi.org/10.1177/0887302X14537114.
Şahinbaşkan, B.Y. (2019). Kenevir Dokuma Kumaşlara Enzimatik Ön İşlemlerinin Etkisi, International Journal of Adv. Eng. Pure Sci, 3, 208-213. 10.7240/jeps.508952.
Tama, D., Isler, M., & Abreu, M.J. (2020). Evaluating the Termal Comfort Properties of Rize’s Tradinational Hemp Fabric (Ferretiko) Using a Thermal Manikin, Materials Today: Proceedings, 31, 197–200. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2019.10.063.
Thomsen, A. B., Thygesen, A., Bohn, V., Nielsen, K.V., Pallesen, B., & Jorgensen, M.S. (2006). Effects of chemical–physical pre-treatment processes on hemp fibres for reinforcement of composites and for textiles, Industrial Crops and Products, 24, 2, 113-118. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2005.10.003
TS EN ISO 139 Tekstil - Şartlandırma ve deney için standart ortamlar
TS EN 12127 Tekstil-Kumaşlar-Küçük numuneler kullanarak birim alan başına kütlenin tayini
TS EN 14971 Tekstil- Örülmüş kumaşlar- Birim uzunluk ve birim alan başına örgü ilmeği sayısının tayini TS EN 14970 Tekstil- Örülmüş kumaş- Tek iplikli örme kumaşlarda örgü ilmeği ve iplik doğrusal yoğunluğunun tayini
TS 7128 EN ISO 5084 Tekstil-Tekstil ve tekstil mamullerinin kalınlık tayini
TS 391 EN ISO 9237 Tekstil -Kumaşlarda hava geçirgenliğinin tayini
TS EN ISO 13938-2 Tekstil-Kumaşların patlama özellikleri - Bölüm 2: Patlama mukavemetinin ve patlama gerilmesinin tayini için pnömatik metot
TS EN ISO 12945-2 Tekstil - Kumaşlarda yüzey boncuklanması, tüylenmesi ve matlaşması yatkınlığının tayini - Bölüm 2: Geliştirilmiş Martindale metodu
TS EN ISO 11721-1 Tekstil selüloz içeren tekstillerin mikroorganizmalara karşı dayanıklılığının tayini- Toprağa gömme deneyi
Wang, H. M., Postle, R., Kessler R. W., & Kessler W. (2003). Removing pectin and lignin during chemical processing of hemp for textile applications, Textile Research Journal, 73(8), 664-669. https://doi.org/10.1177/004051750307300802.
Zeng, X., & Liu J. (2014). Alkali pre-treament dyeing technology for hemp/cotton/polyester knitted fabric, Advanced Materials Research, 915, 916, 871-874. 10.4028/www.scientific.net/AMR.915-916.871.
Zhang, H., & Zhang, L. M. (2010). Improving the dyeing properties and softness of hemp fabric using chitosan and epoxy modified silicone oil, Journal of The Textile Institute, 101,9, 849-857. https://doi.org/10.1080/00405000902935015.
Zhang, H., Zhang J., & Gao, Y. (2014). Study on the Relationship Between Blending Ratio and Performance of Hemp/Polyester Yarn, Journal of Natural Fibers, 11, 2, 136-143. https://doi.org/10.1080/15440478.2013.861780

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kumaş Teknolojisi , Tekstil Kalite Kontrolü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hatice Kübra Kaynak ^*
0000-0001-6548-3398
Türkiye

Kübra Özşahin
0000-0001-6130-5404
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17780/ksujes.1652335

IZ

https://izlik.org/JA24GB85YC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kaynak, H. K., & Özşahin, K. (2025). KENEVİR/PAMUK KARIŞIMLI ÖRME KUMAŞLARIN PERFORMANS VE BİYOBOZUNURLUK VE ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(2), 994-1006. https://doi.org/10.17780/ksujes.1652335