Araştırma Makalesi

PARAZİT YUMURTA TÜRLERİNİN FÜZYON MODEL İLE SINIFLANDIRILMASI

Cilt: 28 Sayı: 4 3 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

PARAZİT YUMURTA TÜRLERİNİN FÜZYON MODEL İLE SINIFLANDIRILMASI

Öz

Bağırsak parazitleri, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturarak, özellikle tropik ve gelişmekte olan ülkelerde yüksek yayılım göstermektedir. Bu parazitler, konakçıların bağırsak sisteminde yaşar ve beslenerek çeşitli sağlık sorunlarına yol açar; tedavi edilmediğinde kusma, ishal, güçsüzlük ve çocuk gelişiminde bozukluk gibi ciddi komplikasyonlar doğurabilir. Bu nedenle, parazit enfeksiyonlarının zamanında tespiti, bireylerin sağlık durumunu korumak ve toplum sağlığını iyileştirmek için kritik öneme sahiptir. Geleneksel mikroskobik inceleme yöntemleri, düşük verimlilik ve uzman bağımlılığı gibi sorunlarla karşı karşıyadır. Bu bağlamda, yapay zeka tabanlı otomatik tespit sistemleri, parazitlerin hızlı ve doğru bir şekilde tanımlanmasını sağlayarak sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmaktadır. Bu çalışma, Chula-Parasite-Egg-11 veri kümesi kullanarak derin öğrenme ve makine öğrenmesi yöntemlerinin entegrasyonunu incelemekte ve elde edilen sonuçlar, bu yaklaşımların parazit tespitinde önemli performans artışları sağladığını göstermektedir. Yapılan deneyler sonucu en yüksek başarı ViT-FPN destekli YOLO11m modeli ile elde edilmiş; F1 skoru %99,53, mAP skoru ise %95,62 olarak ölçülmüştür. Ayrıca, derin öğrenme tabanlı yaklaşımların çıktılarının makine öğrenmesi sınıflayıcılarıyla birleştirilmesi, doğruluk oranlarını artırarak kaynak kullanımını daha verimli hale getirmiştir. Bu araştırma, parazit tespitinde yapay zeka uygulamalarının etkinliğini vurgulayarak, literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012466699

Kaynakça

  1. AlDahoul, N., Abdul Karim, H., Kee, S. L., & Tan, M. J. T. (2022). Localization and classification of parasitic eggs in microscopic images using an EfficientDet detector. 2022 IEEE International Conference on Image Processing (ICIP), 1922–1926. https://doi.org/10.1109/ICIP46576.2022.9897844
  2. AlDahoul, N., Abdul Karim, H., Momo, M. A., Escobar, F. I. F., Magallanes, V. A., & Tan, M. J. T. (2023). Parasitic egg recognition using convolution and attention network. Scientific Reports, 13, 14475. https://doi.org/10.1038/s41598-023-41711-3
  3. Anantrasirichai, N., Chalidabhongse, T. H., Palasuwan, D., Naruenatthanaset, K., Kobchaisawat, T., Nunthanasup, N., Boonpeng, K., Ma, X., & Achim, A. (2022). ICIP 2022 challenge on parasitic egg detection and classification in microscopic images: Dataset, methods and results. IEEE International Conference on Image Processing (ICIP). https://doi.org/10.21227/vyh8-4h71
  4. Belete, Y. A., Kassa, T. Y., & Baye, M. F. (2021). Prevalence of intestinal parasite infections and associated risk factors among patients of Jimma health center requested for stool examination, Jimma, Ethiopia. PLoS ONE, 16, e247063.
  5. Lane, M., Kashani, M., Barratt, J. L., Qvarnstrom, Y., Yabsley, M. J., Garrett, K. B., et al. (2023). Application of a universal parasite diagnostic test to biological specimens collected from animals. International Journal for Parasitology: Parasites and Wildlife, 20, 20–30.
  6. Pedraza, A., Ruiz-Santaquiteria, J., Deniz, O., & Bueno, G. (2022). Parasitic egg detection and classification with transformer-based architectures. 2022 IEEE International Conference on Image Processing (ICIP), 1942–1946. https://doi.org/10.1109/ICIP46576.2022.9897846
  7. Pinetsuksai, N., Jaksukam, K., Kittichai, V., Tongloy, T., Chuwongin, S., Jomtarak, R., & Boonsang, S. (2023). Development of self-supervised learning with Dinov2-distilled models for parasite classification in screening. 2023 15th International Conference on Information Technology and Electrical Engineering (ICITEE). https://doi.org/10.1109/ICITEE59582.2023.10317719
  8. Pratama, Y., Fujimura, Y., Funatomi, T., & Mukaigawa, Y. (2022). Parasitic egg detection and classification by utilizing the YOLO algorithm with deep latent space image restoration and GrabCut augmentation. 2022 IEEE International Conference on Image Processing (ICIP), 1881–1885. https://doi.org/10.1109/ICIP46576.2022.9897645

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Görüşü , Görüntü İşleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2025

Kabul Tarihi

7 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Tursun, T., Kurt Pehlivanoğlu, M., Eker, A. G., & Özcan, H. (2025). PARAZİT YUMURTA TÜRLERİNİN FÜZYON MODEL İLE SINIFLANDIRILMASI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 2032-2044. https://doi.org/10.17780/ksujes.1719173