Araştırma Makalesi

CBCT TARAMALARINDA ÖNERILEN HIBRIT AKTIVASYON FONKSIYONUNU ENTEGRE EDEN TOOTHNET CNN MIMARISI ILE PERIAPIKAL LEZYONLAR IÇIN OTOMATIK SINIFLANDIRMA SISTEMI

Cilt: 29 Sayı: 1 3 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

CBCT TARAMALARINDA ÖNERILEN HIBRIT AKTIVASYON FONKSIYONUNU ENTEGRE EDEN TOOTHNET CNN MIMARISI ILE PERIAPIKAL LEZYONLAR IÇIN OTOMATIK SINIFLANDIRMA SISTEMI

Öz

Görüntüleme teknikleri, dişlerin 3 boyutlu yapısını anlamak ve hastalıkları tespit etmek için diş hekimliğinde yaygın olarak kullanılmaktadır, ancak bunların yorumlanması zaman alıcıdır ve hataya açıktır. Bu sorunu çözmek için karar destek sistemleri giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu çalışma, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) taramalarını içeren UFPE veri setini kullanan CNN tabanlı bir sınıflandırma modeli önermektedir. İlk senaryoda, hem gerçek hem de geliştirilmiş görüntüler bir CNN'ye girildi ve geliştirilmiş görüntüler için %68,92 doğruluk oranı elde edildi. Bu iyileştirme nedeniyle, diğer tüm senaryolarda geliştirilmiş görüntüler kullanıldı. İkinci senaryoda, özel bir aktivasyon fonksiyonu içeren, ToothNet adlı yeni tasarlanmış bir CNN mimarisi test edildi. Bu mimari %69,92 doğruluk, %61,45 geri çağırma, %62,67 kesinlik ve %68,68 F1 puanı elde ederek %1,45 doğruluk artışı gösterdi. Genelleştirilebilirliği değerlendirmek için, aynı veri seti kullanılarak üç sınıflandırma senaryosu daha incelendi. ToothNet, “sağlıklı vs. büyük lezyon” sınıflandırmasında %80,14 doğruluk ve “sağlıklı vs. küçük lezyon” sınıflandırmasında %68,73 doğruluk elde etti. Bu sonuçlar, önerilen mimarinin sadece doğruluğu artırmakla kalmayıp, farklı lezyon boyutları arasında da genelleştirilebilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

We gratefully acknowledge the assistance of ChatGPT -3.5 and ChatGBT-4o-mini language models for its contributions to this study. The tool provided valuable support in writing some code parts, providing different perspectives, analyzing mathematical equations, identifying and addressing coding errors with ease, and ensuring accurate and clear translations. The authors have reviewed and edited the output and take full responsibility for the content of this publication.

Kaynakça

  1. A. Radhiyah, T. Harsono & R. Sigit, "Comparison study of Gaussian and histogram equalization filter on dental radiograph segmentation for labelling dental radiograph," 2016 International Conference on Knowledge Creation and Intelligent Computing (KCIC), Manado, Indonesia, 2016, pp. 253-258, doi: 10.1109/KCIC.2016.7883655.
  2. Ahmad, S. A., Taib, M. N., Khalid, N. E. A., & Taib, H. (2012). An analysis of image enhancement techniques for dental X-ray image interpretation. International Journal of Machine Learning and Computing, 2(3), 292.
  3. Akalın, F., & Orhan, M. F., Önerilen Görüntü İşleme Yaklaşımı ile Optimize Edilen Dijital Blast Hücre Görüntülerinin Mobılenetv2 Transfer Öğrenme Mimirisi ile Sınıflandırılması, Munzur Internatıonal Scıentıfıc Research and Innovatıon Congress. August 06-07, p.849,858, 2024 / Tunceli, Türkiye.
  4. Akalın, F., & Yumuşak, N. (2024). Derin öğrenme tabanlı topluluk sınıflandırıcı yaklaşımı ile gastrointestinal anomalilerin tespiti. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(3), 366-373. doi: 10.5505/pajes.2023.90602
  5. Akalin, F., & Yildiz, T. (2025). Detection and classification of enhanced periapical lesion images with YOLO algorithms. Connection Science, 37(1). https://doi.org/10.1080/09540091.2025.2522706
  6. Aksoylu, M. (2021). Görüntü işleme ve bilgisayarla görü. ABC Yayınları. ISBN: 978-1234567890.
  7. Alzubaidi, L., Zhang, J., Humaidi, A. J., Al-Dujaili, A., Duan, Y., Al-Shamma, O., ... & Farhan, L. (2021). Review of deep learning: concepts, CNN architectures, challenges, applications, future directions. Journal of big Data, 8, 1-74. https://doi.org/10.1186/s40537-021-00444-8
  8. Apicella, A., Donnarumma, F., Isgrò, F., & Prevete, R. (2021). A survey on modern trainable activation functions. Neural Networks, 138, 14-32. https://doi.org/10.1016/j.neunet.2021.01.026

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Görüntü İşleme , Örüntü Tanıma , Derin Öğrenme , Nöral Ağlar , Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akalın, F., & Özkan, Y. (2026). AUTOMATIC CLASSIFICATION SYSTEM FOR PERIAPICAL LESIONS WITH THE TOOTHNET CNN ARCHITECTURE INTEGRATING THE PROPOSED HYBRID ACTIVATION FUNCTION ON CBCT SCANS. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(1), 75-93. https://doi.org/10.17780/ksujes.1760369