YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI

Görkem Özkan; Taha Canoğlu; Ege Potur; Buket Doğan; Emrah Dikbıyık

TR EN

YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI

Öz

Yazılım gereksinim analizi, yazılım geliştirme yaşam döngüsünün en kritik ve aynı zamanda hataya en açık aşamalarından biridir. Bu çalışma, Büyük Dil Modellerinin (LLM) Yazılım Gereksinim Spesifikasyonu (SRS) oluşturma sürecindeki yetkinliğini ve geleneksel gereksinim mühendisliği yaklaşımlarına potansiyel katkısını incelemektedir. Araştırma kapsamında GPT-5, DeepSeek-V3 ve Gemini 3 modelleri; orta ve yüksek karmaşıklık düzeylerini temsil eden, insan tarafından hazırlanmış iki farklı SRS referans dokümanı ile karşılaştırılmıştır. Bu dokümanlar, Akıllı Şans Oyunları Sonucu ve En Yakın Restoran senaryolarına ait gereksinim spesifikasyonlarını içermektedir. Metodoloji kapsamında, Google Colab ortamında LaBSE modeli kullanılarak anlamsal benzerlik analizleri gerçekleştirilmiş ve elde edilen çıktılar nitel değerlendirmelerle desteklenmiştir. Bulgular, LLM’lerin orta karmaşıklıktaki projelerde %76’ya varan semantik benzerlik oranlarıyla yüksek düzeyde tutarlı SRS taslakları üretebildiğini, ancak sistem karmaşıklığı arttıkça bu oranın %68–72 aralığına gerilediğini göstermektedir. Model bazlı değerlendirmelerde, DeepSeek’in yüksek karmaşıklık düzeyinde; GPT-5’in ise orta karmaşıklık düzeyinde daha başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Almeida, C. Copque, I. Oliveira, A. Arouca, M. Barbosa, A. Freire, S. ... & Leite, J. C. (2025, August). From Elicitation Interviews to Software Requirements: Evaluating LLM Performance in Requirement Generation. In Workshop on Requirements Engineering (WER). https://doi.org/10.29327/1588952.28-12
Almonte, J. T., Boominathan, S. A., & Nascimento, N. (2025, November). Automated non-functional requirements generation in software engineering with large language models: A comparative study. In 2025 IEEE International Conference on Collaborative Advances in Software and Computing (CASCON) (pp. 474-483). IEEE. https://doi.org/10.1109/CASCON66301.2025.00077
Alshazly, A. A. Elfatatry, A. M. & Abougabal, M. S. (2014). Detecting defects in software requirements specification. Alexandria Engineering Journal, 53(3), 513-527. https://doi.org/10.1016/j.aej.2014.06.001
Arora, C. Grundy, J. & Abdelrazek, M. (2024). Advancing requirements engineering through generative ai: Assessing the role of llms. In Generative AI for Effective Software Development (pp. 129-148). Cham: Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-55642-5_6
Aydinalp, M. E., Doğan, B., & Bal, A. (2025). GDD Generation for Hyper-Casual Games Using Large Language Models: A Comparative Evaluation. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 14(3), 1469-1486. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.1664312
Bhatia, S. Gandhi, T. Kumar, D. & Jalote, P. (2024). System test case design from requirements specifications: Insights and challenges of using chatgpt. arXiv preprint arXiv:2412.03693. https://doi.org/10.48550/arXiv.2412.03693
Curto, H. N. (2025, September). Building Software Functional Requirements Lists Using RAG with Distinct LLMs in Multiple Interactions. In 2025 IEEE 33rd International Requirements Engineering Conference (RE) (pp. 612-616). IEEE. https://doi.org/10.1109/RE63999.2025.00077
Dalpiaz, F. Ferrari, A. Franch, X. & Palomares, C. (2018). Natural language processing for requirements engineering: The best is yet to come. IEEE Software, 35(5), 115–119. https://doi.org/10.1109/MS.2018.3571242

Dobson, G., & Sawyer, P. (2006, November). Revisiting ontology-based requirements engineering in the age of the semantic web. In Proceedings of the International Seminar on Dependable Requirements Engineering of Computerised Systems at NPPs (pp. 27-29).
Fan, A., Gokkaya, B., Harman, M., Lyubarskiy, M., Sengupta, S., Yoo, S., & Zhang, J. M. (2023, May). Large language models for software engineering: Survey and open problems. In 2023 IEEE/ACM International Conference on Software Engineering: Future of Software Engineering (ICSE-FoSE) (pp. 31-53). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICSE-FoSE59343.2023.00008
Feng, F., Yang, Y., Cer, D., Arivazhagan, N., & Wang, W. (2022, May). Language-agnostic BERT sentence embedding. In Proceedings of the 60th annual meeting of the association for computational linguistics (volume 1: Long papers) (pp. 878-891). https://doi.org/10.18653/v1/2022.acl-long.62
Franch, X. Palomares, C. Quer, C. Chatzipetrou, P. & Gorschek, T. (2023). The state-of-practice in requirements specification: an extended interview study at 12 companies. Requirements Engineering, 28(3), 377-409. https://doi.org/10.1007/s00766-023-00399-7
Geagea, S. Zhang, S. Sahlin, N. Hasibi, F. Hameed, F. Rafiyan, E. & Ekberg, M. (1998). Software Requirements Specification: Amazing Lunch Indicator. In Software Requirements Specification (pp. 1–4). https://www.cse.chalmers.se/~feldt/courses/reqeng/examples/srs_example_2010_group2.pdf
Gervasi, V. Ferrari, A. Zowghi, D. & Spoletini, P. (2019). Ambiguity in requirements engineering: Towards a unifying framework. In From Software Engineering to Formal Methods and Tools, and Back: Essays Dedicated to Stefania Gnesi on the Occasion of Her 65th Birthday (pp. 191-210). Cham: Springer International Publishing.
Gupta, A. K. Deraman, A. & Siddiqui, S. T. (2019). A survey of software requirements specification ambiguity. ARPN Journal of Engineering and Applied Sciences, 14(17), 3046-3061.
Gupta, R., Gupta, A. K., Jain, A., Pandey, A. C., & Gupta, A. (2025, June). LLM-assisted web application functional requirements generation–A case study of four popular LLMs over a Mess Management System. In Proceedings of the 29th International Conference on Evaluation and Assessment in Software Engineering (pp. 1076-1085). https://doi.org/10.1145/3756681.3756992
IEEE Computer Society. (2018). ISO/IEC/IEEE 29148:2018 – Systems and software engineering — Life cycle processes — Requirements engineering. IEEE. https://doi.org/10.1109/IEEESTD.2011.6146379
Jin, H. Huang, L. Cai, H. Yan, J. Li, B. & Chen, H. (2024). From llms to llm-based agents for software engineering: A survey of current, challenges and future. arXiv preprint arXiv:2408.02479. https://doi.org/10.48550/arXiv.2408.02479
Krishna, M. Gaur, B. Verma, A. & Jalote, P. (2024, June). Using llms in software requirements specifications: An empirical evaluation. In 2024 IEEE 32nd International Requirements Engineering Conference (RE) (pp. 475-483). IEEE. https://doi.org/10.1109/RE59067.2024.00056
Maalej, W. Kurtanović, Z. Nabil, H. & Stanik, C. (2016). On the automatic classification of app reviews. Requirements Engineering, 21(3), 311–331. https://doi.org/10.1007/s00766-016-0251-9
Padakandla, S. (2021). A survey of reinforcement learning algorithms for dynamically varying environments. ACM Computing Surveys (CSUR), 54(6), 1-25. https://doi.org/10.1145/3459991
Pasquale, L. Ragone, A. Piemontese, E. & Darban, A. A. (2025, September). Exploring the Use of LLMs for Requirements Specification in an IT Consulting Company. In 2025 IEEE 33rd International Requirements Engineering Conference (RE) (pp. 389-399). IEEE. https://doi.org/10.1109/RE63999.2025.00045
Pressman, R. S. & Maxim, B. R. (2019). Software engineering: A practitioner’s approach (9th ed.). McGraw-Hill Education.
Ramamoorthy, C. V. & Ho, S. B. F. (1975, April). Testing large software with automated software evaluation systems. In Proceedings of the international conference on Reliable software (pp. 382-394). https://dl.acm.org/doi/10.1145/800027.808461
Saleem, S. Asim, M. N. Elst, L. V. & Dengel, A. (2025). Generative language models potential for requirement engineering applications: insights into current strengths and limitations. Complex & Intelligent Systems, 11(6), 278. https://doi.org/10.1007/s40747-024-01707-6
Šenkýr, D. & Kroha, P. (2019). Problem of incompleteness in textual requirements specification. In Proceedings of the 14th international conference on software technologies (Vol. 1, pp. 323-330). https://doi.org/10.5220/0007978003230330
Shi, M. (2010). Documenting software requirements specification: a revisit. Computer and Information Science, 3(1), 17.
Sommerville, I. (2016). Software engineering (10th ed.). Pearson Education.
Souza, R. G. M. & Stadzisz, P. C. (2016). Problem-Based Software Requırements Specıfıcatıon. Revista Eletrônica de Sistemas de Informação, 15(2). https://doi.org/10.21529/RESI.2016.1502002
Standish Group. (2015). CHAOS report 2015. Standish Group International.
TeamTrio. (2015). Software Requirements Specification. In METU - Department of Computer Engineering [Report]. Retrieved from https://senior.ceng.metu.edu.tr/2016/teamtrio/docs/srs.pdf
Trad, F. Yammine, R. Charafeddine, J. Chakhtoura, M. Rahme, M. El-Hajj Fuleihan, G. & Chehab, A. (2025). Streamlining systematic reviews with large language models using prompt engineering and retrieval augmented generation. BMC medical research methodology, 25(1), 130. https://doi.org/10.1186/s12874-025-02583-5
Umar, M. A. & Lano, K. (2024). Advances in automated support for requirements engineering: a systematic literature review. Requirements Engineering, 29(2), 177-207. https://doi.org/10.1007/s00766-023-00411-0
Vaswani, A. Shazeer, N. Parmar, N. Uszkoreit, J. Jones, L. Gomez, A. N. ... & Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. Advances in neural information processing systems, 30. https://doi.org/10.48550/arXiv.1706.03762 Wiegers, K. E. & Beatty, J. (2013). Software requirements (3rd ed.). Microsoft Press.
Zhu, T. Cordeiro, L. C. & Sun, Y. (2025, September). ReqInOne: A Large Language Model-Based Agent for Software Requirements Specification Generation. In 2025 IEEE 33rd International Requirements Engineering Conference (RE) (pp. 449-457). IEEE. https://doi.org/10.48550/arXiv.2508.09648

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Geliştirme Metodolojileri ve Uygulamaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Görkem Özkan
0009-0006-7919-5411
Türkiye

Taha Canoğlu
0009-0007-9998-3252
Türkiye

Ege Potur
0009-0002-9768-4797
Türkiye

Buket Doğan
0000-0003-1062-2439
Türkiye

Emrah Dikbıyık ^*
0000-0002-3568-4938
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2026

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA47AT22PA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkan, G., Canoğlu, T., Potur, E., Doğan, B., & Dikbıyık, E. (2026). YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(2), 784-796. https://izlik.org/JA47AT22PA

AMA

1.Özkan G, Canoğlu T, Potur E, Doğan B, Dikbıyık E. YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29(2):784-796. https://izlik.org/JA47AT22PA

Chicago

Özkan, Görkem, Taha Canoğlu, Ege Potur, Buket Doğan, ve Emrah Dikbıyık. 2026. “YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 (2): 784-96. https://izlik.org/JA47AT22PA.

EndNote

Özkan G, Canoğlu T, Potur E, Doğan B, Dikbıyık E (01 Haziran 2026) YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 2 784–796.

IEEE

[1]G. Özkan, T. Canoğlu, E. Potur, B. Doğan, ve E. Dikbıyık, “YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 2, ss. 784–796, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47AT22PA

ISNAD

Özkan, Görkem - Canoğlu, Taha - Potur, Ege - Doğan, Buket - Dikbıyık, Emrah. “YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29/2 (01 Haziran 2026): 784-796. https://izlik.org/JA47AT22PA.

JAMA

1.Özkan G, Canoğlu T, Potur E, Doğan B, Dikbıyık E. YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29:784–796.

MLA

Özkan, Görkem, vd. “YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 2, Haziran 2026, ss. 784-96, https://izlik.org/JA47AT22PA.

Vancouver

1.Görkem Özkan, Taha Canoğlu, Ege Potur, Buket Doğan, Emrah Dikbıyık. YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;29(2):784-96. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47AT22PA

YAZILIM PROJE GEREKSİNİM ANALİZİNDE BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KULLANIMI

Öz

Anahtar Kelimeler

THE USE OF LARGE LANGUAGE MODELS IN SOFTWARE PROJECT REQUIREMENTS ANALYSIS

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster