ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ

Erdem Şen; Nilüfer Nacar Koçer

TR EN

ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Günümüzde sanayileşme, kentleşme ve teknolojik gelişmelere paralel olarak tehlikeli atıkların miktarı ve çeşitliliği artmış, bu durum küresel ölçekte önemli bir çevre sorunu hâline gelmiştir. Toksik, aşındırıcı, yanıcı, patlayıcı ve enfeksiyöz özellikler taşıyan tehlikeli atıklar; hava, su ve toprak üzerinde ciddi çevresel baskılar oluşturmakta, insan sağlığı ve ekosistemler açısından uzun vadeli riskler doğurmaktadır. Atık madeni yağlar, bitkisel atık yağlar, atık pil ve akümülatörler, atık elektrikli ve elektronik eşyalar, ömrünü tamamlamış lastikler ve tıbbi atıklar, içerdiği tehlikeli bileşenler ve kontrolsüz yönetim durumunda yaratabilecekleri etkiler nedeniyle öncelikli atık grupları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Elazığ ilinde 2024 yılı itibarıyla oluşan söz konusu tehlikeli atık türlerinin miktarsal dağılımının belirlenmesi, mevcut tehlikeli atık yönetim uygulamalarının değerlendirilmesi ve elde edilen bulgular doğrultusunda yerel ölçekte uygulanabilir önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında belirlenen atık türleri, atık özel adları ve atık kodları esas alınarak nicel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçların, Elazığ ilinde tehlikeli atık yönetimine yönelik çevresel planlama ve karar alma süreçlerine bilimsel bir temel oluşturması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

DETERMINATION OF THE CURRENT HAZARDOUS WASTE POTENTIAL IN ELAZIĞ PROVINCE

Öz

In parallel with industrialization, urbanization, and technological developments, the amount and diversity of hazardous waste have increased in recent years, turning this issue into a significant environmental problem on a global scale. Hazardous wastes possessing toxic, corrosive, flammable, explosive, and infectious properties exert serious environmental pressures on air, water, and soil, posing long-term risks to human health and ecosystems. Waste mineral and vegetable oils, discarded batteries and accumulators, waste electrical and electronic equipment, end-of-life tires, and medical wastes are among the priority waste groups due to the hazardous components they contain and the potential impacts they may cause if managed improperly. This study aims to determine the quantitative distribution of the aforementioned types of hazardous waste generated in Elazığ Province as of 2024, to evaluate the existing hazardous waste management practices, and to develop locally applicable recommendations based on the findings obtained. Within the scope of the study, the identified waste types were quantitatively analyzed based on their specific waste names and waste codes. The results are expected to provide a scientific basis for environmental planning and decision-making processes related to hazardous waste management in Elazığ Province.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

2872 sayılı Çevre Kanunu (11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı Resmî Gazete).
Alloway, B. J. (2013). Heavy metals in soils (3rd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-4470-7
Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Yönetimi Yönetmeliği (26.12.2022 tarih ve 32055 sayılı Resmî Gazete).
Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmî Gazete).
Atık Yönetimi Yönetmeliği (02.04.2015 tarih ve 29314 sayılı Resmî Gazete).
Avrupa Birliği Atık Çerçeve Direktifi (2008/98/EC).
Basel Convention. (1989). Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and Their Disposal. United Nations.
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmî Gazete).

Blodgett, J. (2001). Water pollution from used motor oil. U.S. Environmental Protection Agency.
Boughton, B., & Horvath, A. (2004). Environmental assessment of used oil management. Environmental Science & Technology, 38(2), 353–358. https://doi.org/10.1021/es034236p
Chipasa, K. B., & Medrzycka, K. (2006). Behavior of lipids in biological wastewater treatment. Journal of Industrial Microbiology & Biotechnology, 33(8), 635–645. https://doi.org/10.1007/s10295-006-0099-y
Demirbaş, A. (2009). Progress and recent trends in biodiesel fuels. Energy Conversion and Management, 50(1), 14–34. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2008.09.001
Genaidy, A., Sequeira, R., & Rinder, M. (2009). Health hazards of battery recycling. Journal of Environmental Health, 71(8), 8–14.
Hachicha, R., Sellami, F., & Medhioub, K. (2009). Effects of organic waste on soil microbial activity. Journal of Hazardous Materials. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.05.053
He, C., Zhang, Y., & Chen, H. (2013). Environmental impacts of waste cooking oil. Renewable and Sustainable Energy Reviews. https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.05.002
Kurniawan, T. A., Chan, G. Y. S., Lo, W. H., & Babel, S. (2006). Physico–chemical treatment techniques for wastewater laden with heavy metals. Chemical Engineering Journal, 118(1–2), 83–98. https://doi.org/10.1016/j.cej.2006.01.015
Lam, M. K., Lee, K. T., & Mohamed, A. R. (2010). Homogeneous, heterogeneous and enzymatic catalysis for biodiesel production. Biotechnology Advances, 28(4), 500–518. https://doi.org/10.1016/j.biotechadv.2009.12.002
Li, Y., Li, J., & Deng, H. (2010). Environmental impacts of tire stockpiles. Journal of Hazardous Materials. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2009.10.131
Peressutti, S. R., Alvarez, H. M., & Pucci, O. H. (2003). Influence of oils on aquatic systems. Environmental Pollution. https://doi.org/10.1016/S0269-7491(02)00410-9
Rincón, J., Cañizares, P., & Lobato, J. (2007). Pollution potential of used lubricating oils. Journal of Hazardous Materials. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2007.02.046
Robinson, B. H. (2009). E-waste: An assessment of global production. Science of the Total Environment, 408(2), 183–191. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2009.09.044
Shulman, V. (2004). Scrap tire management practices. U.S. EPA Report.
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (25.01.2017 tarih ve 29959 sayılı Resmî Gazete).
Widmer, R., Oswald-Krapf, H., Sinha-Khetriwal, D., Schnellmann, M., & Böni, H. (2005). Global perspectives on e-waste. Environmental Impact Assessment Review, 25(5), 436–458. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2005.04.001
World Health Organization (WHO). (2014). Safe management of wastes from health-care activities (2nd ed.). WHO Press.
World Health Organization (WHO). (2017). Guidelines for drinking-water quality (4th ed.). WHO Press.
Wu, J., Lu, J., Li, L., Min, X., & Luo, Y. (2016). Pollution, ecological-health risks, and sources of heavy metals in soil and water. Environmental Science and Pollution Research. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2018.02.122
Zhang, C., Liu, G., Song, Z., & Li, X. (2019). Environmental management systems and pollution control efficiency. Journal of Cleaner Production. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.10.302
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmî Gazete).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Katı ve Tehlikeli Atıklar, Çevre Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdem Şen ^*
0009-0000-8483-8537
Türkiye

Nilüfer Nacar Koçer
0000-0003-2563-1514
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2026

Kabul Tarihi

3 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA73YJ55HC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şen, E., & Nacar Koçer, N. (2026). ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(2), 877-886. https://izlik.org/JA73YJ55HC

AMA

1.Şen E, Nacar Koçer N. ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29(2):877-886. https://izlik.org/JA73YJ55HC

Chicago

Şen, Erdem, ve Nilüfer Nacar Koçer. 2026. “ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 (2): 877-86. https://izlik.org/JA73YJ55HC.

EndNote

Şen E, Nacar Koçer N (01 Haziran 2026) ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 2 877–886.

IEEE

[1]E. Şen ve N. Nacar Koçer, “ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 2, ss. 877–886, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73YJ55HC

ISNAD

Şen, Erdem - Nacar Koçer, Nilüfer. “ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29/2 (01 Haziran 2026): 877-886. https://izlik.org/JA73YJ55HC.

JAMA

1.Şen E, Nacar Koçer N. ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29:877–886.

MLA

Şen, Erdem, ve Nilüfer Nacar Koçer. “ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 2, Haziran 2026, ss. 877-86, https://izlik.org/JA73YJ55HC.

Vancouver

1.Erdem Şen, Nilüfer Nacar Koçer. ELAZIĞ İLİNDE TEHLİKELİ ATIKLARIN MEVCUT POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;29(2):877-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73YJ55HC