Koçlar-S arigüzel (Kahramanmaraş Kuzeyi) Arasinda Kalan Bölgenin Jeolojik Özellikleri, Doğu Toroslar

Bu çalışma, Koçlar-Sarıgüzel (Kahramanmaraş Kuzeyi) arasında kalan bölgenin genel jeolojik özelliklerini ve bölgenin geçirmiş olduğu jeodinamik evrimi ortaya koymayı amaçlamıştır. İnceleme alanı Kahramanmaraş ilinin kuzeyinde yer alan merkez ilçeye bağlı Koçlar, Boybeyler, Beşen, Ilıca, Kertmen, Ataşlar (Dindallı) arasında kalan alanlar ile yakın civarını kapsamaktadır.

Çalışma alanı Permiyen'den Kuvaterner'e kadar değişen yaşlar sunan litostratigrafik birimleri içermektedir. İnceleme alanında yüzeyleyen bu birimler Dedeardıçgediği ve Berit olarak adlandırılan başlıca iki tektonik dilim içerisinde gözlenmektedir. İnceleme alanının kuzeyinde gelişen Dedeardıçgediği napı şu birimleri içerir: (i)Permiyen-Orta Triyas yaşlı dolomit ve kireçtaşlarından oluşan Dedeardıçgediği formasyonu, (ii)Geç Eosen-Erken Miyosen yaşlı çakıltaşı, kumtaşı ve kiltaşı  birimlerini içeren Alacık formasyonu, (iii)Erken-orta Miyosen yaşlı şeyl, kiltaşı ve kumtaşından oluşan Kilisecik formasyonu, (iv)Orta Miyosen yaşlı kireçtaşlarından oluşan Atlık formasyonu ve (v)  Orta-geç Miyosen yaşlı çakıltaşlarını içeren Tekir formasyonu. Dedeardıçgediği napı; Berit  napı birimlerinden olan Geç Jura-erken Kretase yaşlı Berit metaofiyolitini üzerlemektedir.

İnceleme alanının güneyinde yüzeyleyen Berit napı (i)Geç Jura-erken Kretase yaşlı Berit metaofiyoliti, (ii)Geç Eosen-erken Miyosen yaşlı çakıltaşı, kumtaşı ve kiltaşı birimlerini içeren Alacık formasyonu, (iii)Erken-orta Miyosen yaşlı şeyl, kiltaşı ve kumtaşından oluşan Kilisecik formasyonu ve (iv) Orta-geç Miyosen yaşlı çakıltaşlarından oluşan Güredin formasyonunu içermektedir. Çalışma alanında en genç çökelim Kuvaterner yaşlı yamaç molozu ve alüvyonlarla temsil edilmektedir.

İnceleme alanında gelişen naplı yapıyla birlikte, bölgede yüzeyleyen birimlerin litolojileri ve çökelme ortamları gözönüne alındığında, inceleme alanının Anadolu ve  Arap levhaları arasında gerçekleşen kıta-kıta çarpışma zonundaki bir önülke havzasında yer aldığı ve Geç Maestrihtiyen'den bu yana sıkışma rejimi altında olduğu söylenebilir.

Bu çalışmada, Koçlar-Sarıgüzel (Kahramanmaraş Kuzeyi) arasında kalan alanın jeolojik özelliklerinin ve bölgenin geçirmiş olduğu jeodinamik evrimin ortaya konması amaçlanmıştır. İnceleme alanı Kahramanmaraş ilinin kuzeyinde yer alan merkez ilçeye bağlı Koçlar, Boybeyler, Beşen, Ilıca, Kertmen, Ataşlar (Dindallı) arasında kalan alan ile yakın civarını kapsamaktadır. Çalışma alanı Permiyen’den Kuvaterner’e kadar değişen yaşlar sunan litostratigrafik birimleri içermektedir. İnceleme alanında yüzeyleyen bu birimler Dedeardıçgediği ve Berit olarak adlandırılan başlıca iki tektonik dilim içerisinde gözlenmektedir. İnceleme alanının kuzeyinde gözlenen Dedeardıçgediği Napı; (i) dolomit ve kireçtaşlarından oluşan Triyas yaşlı Dedeardıçgediği formasyonu, (ii) çakıltaşı, kumtaşı ve kiltaşı litolojilerinden oluşan geç Eosen-erken Miyosen yaşlı Alacık formasyonu, (iii) şeyl, kiltaşı ve kumtaşından oluşan erken-orta Miyosen yaşlı Kilisecik formasyonu, (iv) kireçtaşlarından oluşan orta Miyosen yaşlı Atlık formasyonu ve (v) çakıltaşlarından oluşan orta-geç Miyosen yaşlı Tekir formasyonunu içermektedir. Dedeardıçgediği napı; Berit Napı birimlerinden olan geç Jura-erken Kretase yaşlı Berit metaofiyolitini üzerlemektedir. İnceleme alanının güneyinde yüzeyleyen Berit Napı ise, (i) geç Jura-erken Kretase yaşlı Berit metaofiyoliti ile (ii) şeyl, kiltaşı ve kumtaşından oluşan erken-orta Miyosen yaşlı Kilisecik ve (iii) çakıltaşlarından oluşan orta-geç Miyosen yaşlı Güredin formasyonlarını içermektedir. Çalışma alanındaki en genç çökelim Kuvaterner yaşlı yamaç molozu ve alüvyonlarla temsil edilmektedir. Yukarıda değinilen naplı yapıyla birlikte, bölgede yüzeyleyen birimlerin litolojileri ve çökelme ortamları gözönüne alındığında, inceleme alanının Anadolu ve Arap levhaları arasında gerçekleşen kıta-kıta çarpışma zonundaki bir önülke havzasında yer aldığı ve geç Maestrihtiyen’den bu yana sıkışma rejimi altında olduğu söylenebilir