Araştırma Makalesi

BASINÇ VE EĞİLME ALTINDAKİ ELİPTİK KOLONLARIN TAŞIMA KAPASİTELERİNİN ESNEK HESAPLAMA YÖNTEMLERİ İLE TAHMİNİ

Cilt: 27 Sayı: 3 3 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

BASINÇ VE EĞİLME ALTINDAKİ ELİPTİK KOLONLARIN TAŞIMA KAPASİTELERİNİN ESNEK HESAPLAMA YÖNTEMLERİ İLE TAHMİNİ

Öz

Son yıllarda hem yüksek mukavemeti hem de sıcak veya soğuk haddelenmiş olarak bulunması sebebiyle, eliptik profillerin kullanımına yönelik ilgi artmaktadır. Eliptik kesitler içsel estetik özelliklerinin yanı sıra küçük ve büyük eksen özelliklerine sahip olmaları ile avantaj sağlamaktadırlar. Sunulan çalışmada esnek hesaplama yöntemlerinden gen ekspresyonu programlama ve yapay sinir ağları yöntemleri kullanılarak, basınç ve eğilme etkisindeki eliptik kesitli çelik boru profilden oluşturulmuş kolonlarının maksimum yük taşıma kapasitelerinin tahmini için sayısal modeller geliştirilmiştir. Bu amaçla, mevcut literatürdeki deneysel veriler kullanılarak modellerin eğitimi ve doğrulaması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan eliptik kolonlar, küçük ve büyük eksenleri dikkate alınarak dışmerkezli ve merkezi eksenel yük altında eğilme burkulması testine tabi tutulmuştur. Modellemede dokuz farklı değişken kullanılmıştır. Bunlar burkulma ekseni, y ve z yönlerindeki dışmerkezlik değeri, kesitin büyük ve küçük dış çapları, cidar kalınlığı, çeliğin akma dayanımı, çekme dayanımı ve eleman boyudur. Elde edilen bu modeller istatistik açıdan irdelenmiştir. Ayrıca, önerilen modellerin güvenilirliği ve tekrarlanabilirliği gerçek deneysel verilerle karşılaştırılmalı olarak analiz edilmiş; önerilen gen ekspresyonu programlama modeli ile deneysel veriler arasında korelasyonun test veri kümesi için 0,84 olduğu, diğer taraftan yapay sinir ağları modeli için ise bu değerin 0,99 olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chan, T.M., & Gardner, L. (2008a). Bending strength of hot-rolled elliptical hollow sections. Journal of Constructional Steel Research, 64(9), 971–86. https://doi.org/10.1016/j.jcsr.2007.11.001
  2. Chan, T.M., & Gardner, L. (2008b). Compressive resistance of hot-rolled elliptical hollow sections. Engineering Structures; 30(2), 522–32. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2007.04.019
  3. Chan, T.M., & Gardner, L. (2009). Flexural buckling of elliptical hollow section columns. ASCE, Journal of Structural Engineering, 135(5), 546-557. https://doi.org/10.1061/(ASCE)ST.1943-541X.0000005
  4. Corus (2006). Celsius 355 Ovals, Corus Tubes—Structural & Conveyance Business, Corby, U.K.
  5. D’Aniello, M., Güneyisi, E.M., Landolfo, R. & Mermerdaş, K. (2014). Analytical prediction of available rotation capacity of cold-formed rectangular and square hollow section beams. Thin-Walled Structures, 77(April), 141-152. https://doi.org/10.1016/j.tws.2013.09.015
  6. D’Aniello, M., Güneyisi, E.M., Landolfo, R. & Mermerdaş, K. (2015). Predictive models of the flexural overstrength factor for steel thin-walled circular hollow section beams, Thin-Walled Structures, 94(September), 67-78. https://doi.org/10.1016/j.tws.2015.03.020
  7. Ferreira, C. (2001). Gene expression programming: a new adaptive algorithm for solving problems. Complex Systems, 13(2), 87-129. https://doi.org/10.48550/arXiv.cs/0102027
  8. Gardner, L., Chan, T.M. & Abela, J.M. (2011). Structural behaviour of elliptical hollow sections under combined compression and uniaxial bending. Advanced Steel Construction, 7(1), 86–113. https://doi.org/10.18057/IJASC.2011.7.1.6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapı Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2024

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kurt, M., Güneyisi, E. M., & Mermerdaş, K. (2024). BASINÇ VE EĞİLME ALTINDAKİ ELİPTİK KOLONLARIN TAŞIMA KAPASİTELERİNİN ESNEK HESAPLAMA YÖNTEMLERİ İLE TAHMİNİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27(3), 985-998. https://doi.org/10.17780/ksujes.1443578