Araştırma Makalesi

DEPREM ETKİSİ ALTINDA YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİNE SAHİP BETONARME BİNALARIN HASAR GÖREBİLİRLİK ANALİZİ

Cilt: 28 Sayı: 3 3 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

DEPREM ETKİSİ ALTINDA YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİNE SAHİP BETONARME BİNALARIN HASAR GÖREBİLİRLİK ANALİZİ

Öz

Yapıların deprem performansı değerlendirmede kırılganlık eğrileri önemli bir rol oynamaktadır. Kırılganlık eğrilerinin geliştirilmesinde artımsal dinamik analiz (IDA) yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de yaygın olarak bulunan orta yükseklikte ve yumuşak kat düzensizliğine sahip betonarme binaların deprem etkisi altındaki hasar görebilirliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada çeşitli betonarme çerçeve sistemler, Türk Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) esas alınarak modellenmiş ve Artımsal Dinamik Analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Dolgu duvarlar, eşdeğer basınç çubuğu modeliyle temsil edilmiştir. Analizler, seçilen üç farklı güçlü yer hareketi kaydı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapısal performans, Kullanıma Devam (OP), Hemen Kullanım (IO), Kontrollü Hasar (DC), Can Güvenliği (LS) ve Göçme Önleme (CP) limit durumları baz alınarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, zemin katta dolgu duvar bulunmamasının ve kat yüksekliğinin artırılmasının, katlar arası ötelemeleri ve dolayısıyla yapıların kırılganlığını önemli ölçüde artırdığını göstermiştir. Bu bulgular, yapı tasarım ve güçlendirme süreçlerinde yumuşak kat etkisinin dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adalier, K., & Aydingun, O. (2001). Structural engineering aspects of the June 27, 1998 Adana-Ceyhan (Turkey) earthquake. Engineering Structures, 23(4), 343–355. https://doi.org/10.1016/S0141-0296(00)00046-8
  2. Akansel, V. H. (2011). Fragility of a shear wall building with torsional irregularity. Doktora Tezi. Middle East Technical University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Civil Engineering Department, Ankara, 116s.
  3. Akbaş, A., & Çalışkan, Ö. (2023). Deprem etkisinde hasar alan betonarme yapıların düzensizlik türleri yönü ile incelenmesi. In International Conference on Scientific and Academic Research (Vol. 1, pp. 428–435).
  4. ASCE. (2000). FEMA 356: Prestandard and commentary for the seismic rehabilitation of buildings. American Society of Civil Engineers.
  5. Avcil, F., Işık, E., İzol, R., Büyüksaraç, A., Arkan, E., Arslan, M. H., Aksoylu, C., Eyisüren, O., & Harirchian, E. (2024). Effects of the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake on structures in Kahramanmaraş city. Natural Hazards, 120(3), 2953–2991. https://doi.org/10.1007/s11069-023-06314-1
  6. Awchat, G., Patil, A., More, A., & Dhanjode, G. (2023). Incremental dynamic analysis and seismic fragility analysis of reinforced concrete frame. Civil and Environmental Engineering, 19(1), 444–451. https://doi.org/10.2478/cee-2023-0039
  7. Baker, J. W. (2015). Efficient analytical fragility function fitting using dynamic structural analysis. Earthquake Spectra, 31(1), 579–599. https://doi.org/10.1193/021113EQS025M
  8. Balyemez, S., & Berköz, L. (2005). Hasar görebilirlik ve kentsel deprem davranışı (Vulnerability and urban earthquake behaviour). İTÜ Dergisi/A, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 4(1), 3–14.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Betonarme Yapılar , Deprem Mühendisliği , İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme , Yapı Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yilmaz, A., & Öncü, M. E. (2025). DEPREM ETKİSİ ALTINDA YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİNE SAHİP BETONARME BİNALARIN HASAR GÖREBİLİRLİK ANALİZİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(3), 1574-1590. https://doi.org/10.17780/ksujes.1735286

Cited By