KÖMÜR JEOKİMYASINDA BİYOMARKER ÇALIŞMALARININ KÜRESEL ARAŞTIRMA TRENDLERİ: BİBLİYOMETRİK BİR DEĞERLENDİRME

Yenilenebilir enerjiye ilgi son yıllarda artmasına rağmen, kömür günümüzde hala önemini koruyan bir enerji kaynağıdır. Kömür çalışmalarında biyomarker uzun yıllardır kullanılmaktadır. Bu çalışma kömür ile ilişkili biyomarker araştırmalarının küresel ölçekte nasıl bir gelişim gösterdiğini, öne çıkan araştırmacıları ve gelecekte odaklanılması muhtemel araştırma alanlarını bibliyometrik verilerle sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Web of Science (WoS) veri tabanında 1971–2024 yılları arasında yayımlanan 7.000'den fazla yayın; yıllara göre dağılım, ülkelerin katkıları, iş birliği ağları, anahtar kelime eğilimleri ve dergiler açısından irdelenmiştir. Kömür biyomarker araştırmaları 2000 yılından sonra belirgin bir artış göstermiştir. Çin ve ABD, yayın sayısı bakımından ilk sıralarda yer alırken, birlikte atıf analizlerinde Avrupa ve ABD kaynaklı çalışmaların baskın olduğu görülmektedir. Ortak yazarlık ağında ise Çin son yıllarda öne çıkmaktadır. Kömürde biyomarker çalışmalarında en çok yayın üreten dergi Fuel’dir. WoS kategorilerinde çevre bilimleri ve enerji yakıtları öne çıkmaktadır. Anahtar kelime analizi, çalışmaların klasik jeokimyadan uygulamalı enerji çalışmalarına doğru değiştiğini göstermektedir. Son yıllarda FTIR, eş-piroliz ve süperkritik su gazlaştırma gibi ileri teknolojilere dayalı araştırmalar artmıştır. Günümüzde biyomarkerların kömür jeokimyasında kullanımının jeokimyasal köken analizleriyle sınırlı kalmadığı, sürdürülebilirlik ve çevresel etkiler gibi araştırma konularıyla ilişkili hale geldiği belirlenmiştir.

The interest in renewable energy has increased in recent years, but coal remains an important energy source today. Biomarkers have been used in coal studies, for many years. This study aims to systematically analyze, using bibliometric data, the global development of coal-related biomarker research, the prominent researchers in the field, and potential future research areas of focus. Over 7,000 publications indexed in the Web of Science (WoS) database between 1971 and 2024 were analyzed in terms of annual publication trends, country contributions, collaboration networks, keyword evolution, and journal distributions. The results show a significant increase in coal-related biomarker research, especially since the early 2000s. Although China and the United States dominate in terms of publication volume, co-citation analysis shows that studies from the United States and Europe continue to have the greatest scholarly influence. China has been coming to the fore in the co-authorship network in recent years. The most articles on biomarker studies in coal have been published in the journal Fuel. Environmental sciences and energy fuels stand out in the WoS categories. Keyword analysis shows that research has shifted from classical geochemistry to applied energy studies. There has been increasing interest in advanced techniques such as FTIR, co-pyrolysis and supercritical water gasification in recent years. The results suggest that studies of biomarkers in coal have moved beyond traditional geological frameworks and have become increasingly relevant to contemporary issues such as sustainability, public health and environmental monitoring.