KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ

Abdullah Eroğlu; Harun Sulak; Nigar Karagül; Emel Tatar

TR EN

KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ

Öz

Üretim sistemlerinde belirli bir oranda kusurlu ürün üretilmesi ile ilgili çalışmalar literatürde önemli ve geniş bir yere sahiptir. Bu çalışmalardaki temel varsayımlar; belirli bir oranda kusurlu üretimin varlığı, kusurlu üretim oranının belirli bir olasılık dağılımına göre dağılması, kusurlu ürünlerin kendi içinde hurda, tamir edilebilir ve defolu olarak sınıflandırılması şeklinde gerçek durumları yansıtmaktadır. Bu çalışmada kusurlu ürünler için stoksuzluğa izin veren bir Ekonomik Üretim Miktarı modeli önerilmektedir. Önerilen modelde inceleme hızının üretim hızından düşük olduğu, normal inceleme faaliyetinin üretim bittikten sonra yapıldığı varsayımı yapılmaktadır. Geliştirilen modelin matematiksel denklemleri elde edilmekte, modelin çalışması ve duyarlılık analizleri sayısal örnekle açıklanmaktadır. Modelde kusurlu ürünler için birim stok maliyeti, stoksuzluk maliyeti ve kusurlu ürün oranı arttıkça birim zamandaki beklenen toplam maliyet artmakta, optimal üretim miktarı ile izin verilen stoksuzluk miktarı azalmaktadır. Diğer taraftan üretime hazırlık maliyeti arttıkça, birim zamandaki beklenen toplam maliyet, optimal üretim miktarı ve izin verilen stoksuzluk miktarı artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

AN ECONOMIC PRODUCTION QUANTITY MODEL ALLOWING FOR QUALITY CONTROL, REPAIR AND BACKORDERS

Öz

Studies on the production of a certain percentage of defective products in production systems have a significant and extensive presence in literature. The fundamental assumptions in these studies are the existence of a certain percentage of defective production, the distribution of the defective production rate according to a specific probability distribution, and the classification of defective products as scrap, repairable, or defective, which reflect very real situations. This study proposes an Economic Production Quantity model that allows shortages and backorders for defective products. The proposed model assumes that the inspection speed is lower than the production speed, and that normal inspection activities are conducted after production is completed. The mathematical equations of model are derived, and the model's operation and sensitivity analyses are illustrated with numerical examples. In the model, as the unit inventory cost, backorder cost and defective product rate increases, the expected total cost per unit time increases, while the optimal production quantity and allowable backorder level decreases. On the other hand, as production setup costs increase, the expected total cost per unit time, the optimal production rate, and allowable backorder level increase.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Al-Salamah, M. (2019). Economic production quantity in an imperfect manufacturing process with synchronous and asynchronous flexible rework rates, Operations Research Perspectives, 6, 100103. https://doi.org/10.1016/j.orp.2019.100103
Aprilianti, C., Garside, A. K., Khoidir, A., & Saputro, T. E. (2024). Economic production quantity model with defective items, imperfect rework process, and lost sales, Jurnal Sistem dan Manajemen Industri, 8(1), 35-46. https://doi.org/10.30656/jsmi.v8i1.7580
Ceylan, M., & Aydemir, E. (2026). A new sustainable economic production quantity model with imperfect production and shortage, Arabian Journal for Science and Engineering, 51, 15613-15624. https://doi.org/10.1007/s13369-025-10109-w
Eroglu, A., & Ozdemir, G. (2007). An economic order quantity model with defective items and shortages, International Journal of Production Economics, 106(2), 544-549. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2006.06.015
Eroğlu, A., & Aydemir, E. (2024). A new EPQ model for imperfect production, screening, and rework with backorders under grey uncertainty, Alphanumeric, 12(3), 195-214. https://doi.org/10.17093/alphanumeric.1507650
Ganesan, S., & Uthayakumar, R. (2020). EPQ models for an imperfect manufacturing system considering warm-up production run, shortages during hybrid maintenance period and partial backordering, Advances in Industrial and Manufacturing Engineering, 1, 100005. https://doi.org/10.1016/j.aime.2020.100005
Hayek, P. A., & Salameh, M. K. (2001). Production lot sizing with the reworking of imperfect quality items produced, Production Planning and Control, 12(6), 584-590. https://doi.org/10.1080/095372801750397707
Krishnamoorthi, C., & Panayappan, S. (2013). An EPQ model with reworking of imperfect production items and shortages. International Journal of Management Science and Engineering Management, 7(3), 220-228. https://doi.org/10.1080/17509653.2012.10671227

Krishnamoorthi, C., & Panayappan, S. (2012). An EPQ model with imperfect production systems with rework of regular production and sales return, American Journal of Operations Research, 2(2), 225-234. https://doi.org/10.4236/ajor.2012.22026.
Moussawi-Haidar, L. M., Salameh, M., & Nasr, W. (2016). Production lot sizing with quality screening and rework, Applied Mathematical Modelling, 40(5-6), 3242-3256. https://doi.org/10.1016/j.apm.2015.09.095
Nakhaeinejad, M. (2024). The economic production quantity model for an imperfect production process by control chart design, Journal of Statistical Computation and Simulation, 94(13), 2813-2829. https://doi.org/10.1080/00949655.2024.2355536
Narang, P., & De, P. K. (2024). Economic production quantity model considering rework of imperfect goods under stock, advertisement, selling price and replacement period-dependent demand, Journal of Industrial Integration and Management, 9(01), 1-21. https://doi.org/10.1142/S2424862223500306
Rosenblatt, M. J., & Lee, H. L. (1986). Economic production cycles with imperfect production processes, IIE Transactions, 18(1), 48-55. https://doi.org/10.1080/07408178608975329
Salameh, M. K., & Jaber, M. Y. (2000). Economic production quantity model for items with imperfect quality, International Journal of Production Economics, 64(1-3), 59-64. https://doi.org/10.1016/S0925-5273(99)00044-4
Wee, H. M., Wang, W. T., & Yang, P. C. (2012). A production quantity model for imperfect quality items with shortage and screening constraint, International Journal of Production Research, 51(6), 1869-1884. https://doi.org/10.1080/00207543.2012.718453

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Üretimde Optimizasyon, Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Eroğlu
0000-0002-3035-8682
Türkiye

Harun Sulak ^*
0000-0001-8286-1813
Türkiye

Nigar Karagül
0000-0002-3644-408X
Türkiye

Emel Tatar
0000-0002-0150-6383
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2026

Kabul Tarihi

10 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA52BG38UW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eroğlu, A., Sulak, H., Karagül, N., & Tatar, E. (2026). KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(3), 1358-1369. https://izlik.org/JA52BG38UW

AMA

1.Eroğlu A, Sulak H, Karagül N, Tatar E. KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29(3):1358-1369. https://izlik.org/JA52BG38UW

Chicago

Eroğlu, Abdullah, Harun Sulak, Nigar Karagül, ve Emel Tatar. 2026. “KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 (3): 1358-69. https://izlik.org/JA52BG38UW.

EndNote

Eroğlu A, Sulak H, Karagül N, Tatar E (01 Eylül 2026) KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 3 1358–1369.

IEEE

[1]A. Eroğlu, H. Sulak, N. Karagül, ve E. Tatar, “KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 3, ss. 1358–1369, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52BG38UW

ISNAD

Eroğlu, Abdullah - Sulak, Harun - Karagül, Nigar - Tatar, Emel. “KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29/3 (01 Eylül 2026): 1358-1369. https://izlik.org/JA52BG38UW.

JAMA

1.Eroğlu A, Sulak H, Karagül N, Tatar E. KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;29:1358–1369.

MLA

Eroğlu, Abdullah, vd. “KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 3, Eylül 2026, ss. 1358-69, https://izlik.org/JA52BG38UW.

Vancouver

1.Abdullah Eroğlu, Harun Sulak, Nigar Karagül, Emel Tatar. KALİTE KONTROL, YENİDEN İŞLEME VE STOKSUZLUĞA İZİN VEREN BİR EKONOMİK ÜRETİM MİKTARI MODELİ. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2026;29(3):1358-69. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52BG38UW